Ekstrakorporeal şok dalga litotripsisi öncesinde çekilen kontrastsız bilgisayarlı tomografideki parametrelerin böbrek taşlarının tedavi başarısına olan etkisi

ADİL GÜÇAL GÜÇLÜ

Ekstrakorporeal şok dalga litotripsisi öncesinde çekilen kontrastsız bilgisayarlı tomografideki parametrelerin böbrek taşlarının tedavi başarısına olan etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADİL GÜÇAL GÜÇLÜ

Danışman: SÜMER BALTACI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Bu çalışmada, kliniğimizde Kasım 2009 – Mart 2014 tarihleri arasında 7 mm ile 20 mm arasındaki böbrek taşları nedeniyle ESWL uygulanan 120 hastanın verileri incelenerek, NKBT ile ölçülen taş özelliklerinin ESWL başarısına olan etkisi incelendi. YÖNTEM ve GEREÇ: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı'nda Kasım 2009 – Mart 2014 tarihleri arasında 7 mm ile 20 mm arasındaki böbrek taşları nedeniyle ESWL uygulanan 120 hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalar ESWL öncesi NKBT ile değerlendirilerek taş dansitesi, cilt – taş mesafesi, taş yerleşimi ve taş boyutu değerleri kaydedildi. ESWL tedavisi sonrası 1. ayda hastalar NKBT ve USG ile değerlendirildi ve taş özelliklerinin ESWL tedavisinin başarısına olan etkileri incelendi. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 120 olgunun yaş aralığı 19-72, ortalama yaş 42,65 (± 14,3), ortalama VKİ değerleri 23,32 kg/m2 (± 3,66), taş boyutu ortalama 11,95 mm (± 2,66), taş dansitesi ortalama 898,75 HU (± 240,53), ve cilt – taş mesafesi ortalama 96,23 mm (± 23,86), olarak hesaplandı. Çalışma sonunda 80 hastada (%66,7) taşsızlık sağlanırken 40 hastada (%33,7) rezidü taş saptandı. Taşsızlık sağlanan hastaların 28'inde (%23,3) klinik önemsiz rezidüel fragman (KÖRF) mevcuttu. Taşsızlık sağlanan grubun ortalama taş dansitesi 826,8 HU (± 212,71), rezidü taşı kalan grubunsa ortalama taş dansitesi 1042,67 HU (± 230,25) olarak bulundu (p<0,001). Cilt – taş mesafesi taşsızlık sağlanan grupta ortalama 89,34 mm (± 17,42) ölçülürken; rezidü taşları kalanlarda ortalama 110,02 mm (± 28,81) olarak saptandı (p<0,001). Alt kaliks taşları ile pelvis taşlarının ESWL başarısı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,009). Ayrıca, pelvis taşları, üst ve orta kaliks taşları bir grup olarak değerlendirildiğinde ve bu grup alt kaliks taşlarıyla karşılaştırıldığında; ESWL başarısının yine istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (%71 vs. %45; p=0,024). Taş boyutu, taşsızlık sağlanan grupta ortalama 11,6 mm (±2,52) iken, rezidü taşları kalan grupta ortalama 12,65 mm (± 2,84) idi (p=0,053). Yapılan çok değişkenli analizlerde taş dansitesi (p=0,002; OR:1,004 [1,001-1,006]), cilt – taş mesafesi (p=0,005; OR:1,030 [1,009-1,051]) ve taşın alt kaliks yerleşimli olmasının (p=0,047; OR:3,193 [1,018-10,018]) taşsızlık sağlamada anlamlı olduğu saptandı. Taş boyutu ise taşsızlığı göstermede istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,151). Yapılan ROC analizinde 960 HU değerinin %77,5 duyarlılık ve %64 özgüllük ile ESWL tedavisi sonrasında taşsızlığı göstermede anlamlı olabileceği gösterildi. SONUÇ: Literatürde ESWL tedavisini öngörmede kullanılacak faktörlerle ilgili yapılmış çalışmalar mevcuttur. Çalışmamızda 960 HU ve üzerindeki değerlerde taş dansitesine sahip ve cilt – taş mesafesi uzun olan hastaların ESWL tedavisinden daha az fayda görecekleri belirlenmiştir. Bu nedenle ESWL tedavisine uygun hastaları seçerken, NKBT çekerek bu kriterleri göz önünde bulundurmak faydalı olacaktır.