Gebelerin diyetle aldıkları folat miktarının ve serum folat düzeyinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELDA KANGALGİL
Danışman: AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma 19-45 yaş gebe kadınların günlük diyetlerinde aldıkları folat miktarı ve serum folat durumunu değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Trabzon Kanuni Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran 165 gebe kadınla yürütülmüştür. Araştırma verileri anket formu ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmış, gebelerin sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, supleman kullanım durumları, folat/folik asit ile ilgili bilgi ve davranışları, folat içeren besinlerin tüketim sıklığı, 24 saatlik geriye dönük hatırlatma yöntemi ile besin kayıtları, antropometrik ölçümleri sorgulanmıştır. Gebelerin ortalama yaş 29,12±5,10 yıl, medyan gebelik haftası 22,0 hafta; medyan toplam gebelik sayısı 2,0, son iki gebelik arası süresi ise 30,0 ay'dır. Araştırma kapsamındaki kadınların %22,4'ü birinci, %34,6'sı ikinci ve %43,0'ü üçüncü trimesterdedir. Gebelerin %61,2'si günde üç ana öğün ve %94,5'i ara öğün tüketmektedir. Gebe kadınların %8,5'inin gebeliğini planladığında ve %53,3'ünün gebeliğin ilk trimesterinde folik asit içeren supleman kullandıkları belirlenmiştir. Kadınların medyan folat/folik asit bilgi puanı 2,0 (0-7); davranış puanı 2,0 (0-6) olarak saptanmıştır. Folat/folik asit bilgi ve davranış puanı ile öğrenim durumu ve yaşanılan yer arasında istatiksel olarak anlamlılık bulunmuştur (p<0,01). Gebe kadınların medyan serum folat düzeyi 12,6 (2,6-23,6) ng/mL olup, gebelerin %1,8'inin serum folat düzey düşük, %78,8'inin normal ve %19,4'ünün yüksektir. Serum folat düzeylerinin, hem besinlerle (r=0,363; p=0,000) hem de besin ve suplemanla (r=0,736; p=0,000) aldıkları folat/folik asit miktarı ile pozitif yönlü bir korelasyon saptanmıştır. Gebelerin folat içeren besin tüketimleri değerlendirildiğinde, yumurta, domates, muz, elma ve yoğurt tüketimleri arttıkça serum folat düzeyinin arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak gebelerin besinlerle ve diyetlerinde yeterli miktarda folat/folik asit alamadıkları, folat/folik asit bilgi ve davranış puanlarının yetersiz ve serum folat düzeyinin besinlerle ve diyetle alınan folat/folik asitle ilişkili olduğu saptanmıştır.