Zenginleştirilmiş Yabancı Dil Öğretimine Yönelik Hizmetiçi Eğitimin Öğretmen Bilişi ve Öğrenci İnanışına Etkisi,
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN ARIKAN
Danışman: Dilek Peçenek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Zenginleştirilmiş Yabancı Dil Öğretimine Yönelik Hizmetiçi Eğitimin Öğretmen Bilişi ve Öğrenci İnanışına Etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemi ve deneysel ön test (sormaca)-son test (sormaca) deneysel deseni kullanılmıştır. Nitel araştırma yönteminden, sorunun tespiti sırasında ve gözlem formlarının analizi sırasında faydalanılmıştır. Zenginleştirilmiş eğitimin özelliklerini yansıtan sormaca soruları, araştırmacı tarafından hazırlanmış ve sırasıyla gönüllü katılım formu, demografik bilgiler, zenginleştirilmiş eğitim öğeleri ve dil becerilerini içeren dört bölümden oluşmuştur. İngilizce öğretmenlerine verilen sormaca İngilizce, öğrencilere verilen sormaca ise aynı içerikle ancak öğrencilerin kolay anlayabileceği şekilde sadeleştirilerek Türkçe hazırlanmış ve online ortamda cevaplanmıştır. Araştırmanın çalışma gruplarını 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılı bahar döneminde, lise ve ortaokul düzeyinde yabancı dil öğretmenleri ve onların öğrencileri olmak üzere başlıca 2 çalışma grubu, araştırmanın örneklemini ise, özel bir kolejin 35 ayrı ildeki farklı kampüslerinde görev yapan 49 İngilizce öğretmeni, onların 214 öğrencisi ve bu grupların altındaki alt gruplar oluşturmaktadır. Ön sormaca ve son sormaca arasındaki 5 haftalık süreçte öğretmenler, yüksek etkili öğrenme ilkelerinden ilham alınan, zenginleştirilmiş eğitim öğeleri ve dijital uygulamalarla desteklenen bir hizmet içi eğitim oryantasyon çalışmasına gönüllü olarak katılmışlardır. Öğretmenlerden öğrendikleri pratik bilgileri ve dijital uygulamaları bir ay süre ile kendi sınıflarında uygulamaları istenmiştir. Uygulama döneminde öğretmenler ve araştırmacı her hafta geri bildirim için araştırmacı ve meslektaşları ile toplanarak fikir alışverişinde bulunmuşlardır. Öğretmenlerin dersleri öz değerlendirme ardından meslektaş veya zümre başkanı tarafından gözlem formu ile gözlemlenmiştir. Gözlem notları sormaca verilerinin değerlendirilmesinde destek olarak kullanılmıştır. Öğretmen ve öğrenciler sormaca verileri ışığında öncelikle şehir, kademe, okul türü, seviye…vb bilgileri içeren demografik bilgilere ardından, Hizmet içi Eğitim Çalışması öncesi ve sonrası öğretmen bilişinde bir değişik olup olmadığına ve bu değişikliğin öğrenci inanışındaki yansımasına bakılmıştır. Aynı katılımcılar üzerinde farklı zamanlarda yapılan ölçümlerde, katılımcıların zamana bağlı değişimlerini ve bir sürecin ardından bakış açılarının değişip, değişmediğini araştırdığı için bu araştırmanın bir "panel çalışması" olduğu da söylenebilir. Araştırma neticesinde, öğretmenlere zenginleştirilmiş eğitim öğeleri ve dil becerileri başlıkları altında verilmiş olan ön ve son sormaca veri sonuçları karşılaştırıldığında, Zenginleştirilmiş Hizmetiçi Eğitim Çalışması'nın, öğretmenlerin zenginleştirilmiş eğitime yönelik bilişleri üzerinde olumlu etkisi olduğu ve öğretmenleri güdülediği görülmüştür. Buna paralel olarak, öğretmenlerin sınıflarındaki öğrencilere eğitim öğeleri ve dil becerileri başlıkları altında verilmiş olan ön ve son sormaca veri sonuçları karşılaştırıldığında, öğrencilerin, öğretmenleri tarafından sınıflarında uyguladıkları dijital uygulamalarla desteklenerek zenginleştirilmiş eğitime yönelik inanışları üzerinde olumlu etkisi olduğu ve öğrencileri de paralel olarak güdülediği görülmüştür. Öğretmen ve öğrenci sonuçlarındaki paralel yükseliş bir kez daha yabancı dil sınıflarında öğretmenin, öğretmen bilişinin önemini ve döngüsel bir şekilde sınıf uygulamalarına ve öğrenci inanışına etkisini vurgulamaktadır. Ayrıca, yabancı dil öğretiminde, güdülenmenin öğretmen ve öğrenci üzerindeki rolü ve etkisi çalışmanın bir alt yansıması olarak kabul edilebilir. Anahtar Kelimeler: Zenginleştirilmiş Eğitim, Hizmetiçi Eğitim, Eğitim Teknolojisi, Dijital Uygulamalar, Öğretmen Bilişi, Öğrenci İnanışları, Güdülenme/ Motivasyon, Koçluk, Meslektaş Dayanışması