Küba'da toplumsal değişme ve öğretmenlik mesleği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, YAŞAM BOYU ÖĞRENME VE YETİŞKİN EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA ÜNLÜ
Danışman: AHMET YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Küba'da toplumsal değişme sürecinde tarihsel olarak öğretmenin nasıl konumlandırıldığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaçla, tarihsel olarak, siyasal söylemlerde öğretmenin nasıl konumlandırıldığı ve öğretmen yetiştirme sisteminin nasıl bir değişim geçirdiği açıklanmaya çalışılmıştır. Küba, neoliberal politikalarla belirlenen ve küresel düzeyde hâkim olan öğretmen modeline uymayan, alternatif bir örnek olduğu için araştırma konusu olarak seçilmiştir. Araştırmada, literatür taramasıyla toplanan veriler söylem analizi ve betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Siyasal söylemlerde öğretmenin nasıl konumlandırıldığını anlayabilmek için öncelikle devrim sonrası tarihi, "devrim ve eğitimin yaygınlaşması (1959-1970), "sosyalist kurumsallaşma ve perfeccionamiento (1970-1986)", "rektifikasyon (düzeltme) ve özel dönem (1986-2000)", "fikirler savaşı (2000-günümüz)" başlıklı dört döneme ayrılmıştır. Her bir dönem altında devrimin siyasi kurucu figürlerinin konuşmaları söylem analiziyle incelenmiştir. Öğretmen yetiştirme sisteminin geçirdiği değişim ise devrim öncesi (kolonyal ve neokolonyal dönem-16.yy-1959) de dâhil olmak üzere oluşturulmuş olan dönemselleştirmeye göre her bir başlık altında öğretmen yetiştirmeye ait belgeler, uygulamalar ve müfredatın betimsel analiziyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda, hem söylemler hem de öğretmen yetiştirme sistemi göz önünde bulundurulduğunda devrimden sonraki ilk dönemde öğretmenin devrimin savunucusu ve taşıyıcısı olarak konumlandırıldığı, ikinci dönemde meslekleşen öğretmenliğin kalkınma hedefleri doğrultusunda topluma öncülük etme misyonuna sahip olduğu, üçüncü dönemde yurtsever ve araştırmacı kimliğinin öne çıktığı görülmüştür. Günümüzde ise öğretmenin eşitlik, özgürlük, sosyal adalet, dayanışma gibi evrensel fikirlerin üreticisi ve yayıcısı olması beklenmiştir. Ayrıca, uygulamada olan öğretmen yetiştirme sistemiyle, öğretmenden alanına hâkim bir profesyonel, eğitim sorunlarına bilimsel araştırma yöntemleriyle çözüm bulan ve politika oluşturma sürecine katılan bir araştırmacı, okulla sınırlı kalmayarak yaşadığı topumla bütünleşmiş bir önder olması beklenmektedir. Anahtar kelimeler: Neoliberalizm, Küba, öğretmen modeli, öğretmen yetiştirme