Güvencesiz istihdam, örgütsel dönüşüm ve çalışıma üzerine etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜVEN SAVUL

Danışman: METİN ÖZUĞURLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

?Güvencesiz istihdam? kavramının çok boyutlu bir betimlemesini amaç edinmiş olan bu çalışmada, kavramın tarihsel süreç içersindeki gelişimi ve ne tür istihdam/çalışma koşullarına işaret ettiği üzerinde durulmuştur. Öte yandan, kavramsal betimleme aracılığıyla, güvencesiz istihdama kuramsal temelli, bütünsel bir değerlendirme getirilmeye çalışılmıştır. Kapitalizmin küresel bir nitelik kazanmasının fikirsel altyapısını hazırlayan yeni-liberal politikaların, güvencesiz istihdam koşullarına yol açan dönüşümleri de beraberinde getirdiği çalışmada vurgulanmıştır. Tekelci kapitalizmin, küresel kapitalizme evrilmesi ve bu doğrultuda üretim ilişkilerinin, 1970'lerin son yıllarından başlayarak, tüm dünyaya yayılması sonucunda, istihdam yapısında gerçekleşen dönüşümler, güvencesiz istihdam koşullarını hazırlayan öncüller olarak yorumlanmıştır. 1980'li yıllardan itibaren farklı adlar altında parçalı bir görünüme bürünen bütün istihdam biçimlerinin ortak paydası çalışanlar için güvencesiz koşullar taşımasıdır. Standart, standart-dışı istihdam ayrımı, güncel istihdam koşullarının özünü açıklamada yetersiz olarak görülmüş; bu nedenle de, ?güvencesiz istihdam? kavramı, günümüzde farklı şekillerde tanımlanan istihdam biçimlerinin üst başlığı olarak ele alınmıştır. ?Örgütsel dönüşüm? kavramı ve bu kavramın güvencesiz istihdamla olan ilişkisi, kapitalist üretim biçiminin içsel evrimi olan fordist üretim modelinin yerini ?bu çalışmada kullanılan adlandırmasıyla- yalın üretim modeline bırakması ve bu modelin kendine has özelliklerinin, yeni liberal politikaların etkisiyle birlikte, güvencesiz istihdam koşullarının oluşmasındaki olası etkisi üzerinde durulmuştur. Son olarak da güvencesiz istihdamın bireysel ve kitlesel ölçekte yarattığı sorunlara değinilmiş; günümüzde büyük ölçüde örgütlü olmadığı görülen işçi sınıfının, güvencesiz istihdam koşullarının yarattığı bu sorunlardan oluşan ortak bir zemin üzerinde, yeniden bütünleşme fırsatı bulup bulmayacağı da sorgulanmıştır.Anahtar Kelimeler: Güvencesizlik, İstihdam, Çalışma, Sosyal Yurttaşlık