Çokuluslu işletmeler, ortak girişimler ve Kırgız Cumhuriyetinde uygulamaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAİYSH SABYRBEKOV
Danışman: YALÇIN KARATEPE
Özet:Sabyrbekov, Baiysh, Çokuluslu İşletmeler, Ortak Girişimler ve Kırgız Cumhuriyetinde Uygulamaları, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Y. Doç. Dr. Yalçın Karatepe, 79 s. ÖZET Büyüyen uluslar arası ortak girişim yatırımları son dönemlerde uluslar arası iş çevresindeki genel değişimlerin biri olarak görülmüştür ve çokuluslu işletmelerin bir ülkeye girmeleri için en popüler anlam ifade etmektedir. Bu tip işbirliği faaliyetleri çokuluslu işletmelerin ve ortaklarının,özellikle gelişmekte olan ülkelerin yerel endüstriyel gruplarının, iş stratejilerinin önemli parçası olmuştur. Ayrı yatırım kararlarına göre doğrudan yabancı yatırımlar için bir çok sebep vardır. Böyle faaliyetler için uluslar arası iş literatüründe tanımlanan genel kolaylıklar: rekabetçi piyasa içinde şirketin stratejik pozisyonunu iyileştirmek, potansiyel rakipleri birliğe dahil ederek rekabeti engelleme, ana şirket için dikey veya yatay bütünleşme fırsatları sağlamak, şirketin bilgi yada iş kültürünü paylaşma veya elde etme, işe ait maliyetleri kısaltmak ve /inansal ve politik riski azaltmaktır. Ortak girişimler yükselen namına rağmen hem yöneticilerin hem iş adamlarının gözlem ve tecrübelerine dayanarak, bu tip organizasyonların karışıklıksız olmadığını öne sürerler. Bu karışıklıklar eğer göz ardı edilirse bazı zorluklara neden olabilir. Bir çok çalışmalar ortak girişimler ortakları arsındaki yüksek orandaki ayrılıklara dikkat çekmiştir. Ortak girişim faaliyetinde karşılaşılan bazı problemler şunlardır:ortakların beklentilerinin birbirine uyuşmazlığı, amaçların birbirine uyuşmazlığı, ortaklar arasında güç ve kontrolün yersiz ayrılımı ve ortaklar arasındaki zayıf işbirliğidir. Ortak girişimlerin başarısı ise hedeflere ulaşma, ortaklar arasında iyi münasebetler ve sorumlulukların eşit paylaşımına bağlıdır. Kırgız Cumhuriyeti kırk dokuz yıl Rus Çarlık yönetimi altında ve yetmiş bir yıl Sovyet idaresinde kalmıştır. Egemenlikten günümüze Kırgız Cumhuriyeti iç ve dış ticaretin liberalleşmesi, küçük firmaların özelleştirilmesi, fiyat ve faiz oranları konuları ile doğrudan yabancı sermaye yatırımları konusunda köklü bir liberalleşme ve dışa dönük kalkınma gayreti içine girmiştir. Kırgız Cumhuriyeti hükümetinin, köklü ekonomik ve politik reformlar yapmak hususundaki istekliliği, başta gelen uluslar arası kurumların, devletlerin ve çokuluslu işletmelerin ilgisini çekti ki bu küçük Orta Asya devletine, önemli uluslar arası yatırımların yapılmasına neden oldu. Ancak Kırgız Cumhuriyeti Sosyalist Ekonomiden Serbest Pazar Ekonomisine geçişte, yabancı sermaye mevzuatını geliştirmede, büyüme hızında negatiften pozitive geçmede, enflasyonla mücadelede, gümrük ve vergi reformlarında büyük gayretler göstermiş olduğu halde, mevcut kanunların belirsizliği ve yetersizliği, birbirleri ile çelişen yasal hükümler ve zayıf uygulamalar, ilaveten bütün geçiş dönemi ekonomilerinde olduğu gibi yolsuzlukların had safhada bulunması doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının veya ortak girişim faaliyetlerinin uygulamada başarılı olmalarına engel olan temel sorunlar olarak göze çarpmaktadır.