Mekonyum örneklerinde çeşitli toksik maddelerin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KENAN CAN TOK

Danışman: Aslıhan Gürbüz Bolkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mekonyum yeni doğanların ilk dışkısıdır ve gebeliğin yaklaşık 12. Haftasından itibaren oluşmaya başlar ve doğumu izleyen 48 saat içerisinde vücuttan atılır. Çalışmamızda araştırılan ftalat esterleri, bisfenol analogları ve triklosanın özellikle gelişim çağındaki çocuklarda bazı nörolojik ve hormonal problemler yaratabildiği konusunda ciddi şüpheler bulunmaktadır. Ftalat esterleri ve bisfenol analogları ile ilgili çok sayıda çalışma bulunmasına karşın, özellikle ana karnında maruz kalınan miktarı belirlemek için yapılan çalışma miktarı oldukça azdır. Organizmadaki yarılanma ömürlerinin kısa olması nedeniyle çalışmalarda kullanılan maternal idrar, plazma ve bebeğin ilk idrarı gebelik süresince maruz kalınan miktarı ne yazık ki yeterli düzeyde yansıtamamaktadır. Mekonyum inert yapısı nedeniyle ftalat esterleri ve bisfenol analogları gibi organizmada kısa ömürlü olan maddeler için birikebilecekleri bir havuz olabilir. Bu nedenle yeni bir özütleme ve gaz kromatografisi/kütle spektrometrisi yöntemi geliştirilmiştir ve valide edilmiştir. Geliştirilen yöntem ile yüz farklı yeni doğana ait mekonyum örneği analiz edilerek yöntem geniş çapta değerlendirilmiş ve fetüsün maruz kaldığı ftalat esterlerinin, bisfenol analoglarının ve triklosanın miktarları belirlenmiştir. Geliştirilen hızlı ve etkin yöntem ile analiz edilen mekonyum örneklerinden alınan sonuçların ortalamaları, monometil ftalat 10.96 ng/g, monoetil ftalat 1.7 ng/g, monobutil ftalat 2.78 ng/g, bisfenol AF 1,09 ng/g, bisfenol F 2.45 ng/g, bisfenol A 1.72 ng/g, bisfenol S 2.88 ng/g ve triklosan 3.54 ng/g şeklindedir.