Hâfız-ı Şirazî Divanı'ndaki bazı tasavvufi kavramların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE KAŞ
Danışman: ÖNCEL DEMİRDAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezimizde, gazellerinde irfânı kendine has üslubuyla anlatan maruf İran şairlerinden Hâfız'ı Şîrâzî'nin şahsından, edebî san'atından ve divânında yer alan bazı tasavvufî kavramlardan örneklere yer verildi. Hâfız'ın uçsuz bucaksız düşünce dünyasında irfânî öğretilerini şiir örnekleriyle işlendi. Bir İslâm Âlimi ve Kur'an hâfızı olarak kulluk mertebelerini edebî dille târif eden bu Allah dostunun rumuzlarla ve sembollerle söylediği şiirlerdeki mânalara getirilen yorumlardan örneklerle konu zenginleştirildi. Onun kemâl manada kul olma ve rızâ makamında bulunma hevesinde yazmış olduğu ve gece niyazlarıyla kaleme aldığı aşkın sadece zamanına matuf olmayıp günümüze kadar gelen ve sonra gelecek nesillerin edebiyat ve irfân severlerine verdiği mesajların üzerinde duruldu. Onu anlamak ve tanıtmak elbette büyük birikimi olan kalemlerin işidir. Ancak, bu mütevâzi çalışma bundan sonra yapılacak olanlar için ufuk olması amacıyla yapıldı. Bu çalışma ile günümüz dünyasında en çok ihtiyaç duyulan maneviyatın tasavvuf diliyle arz edilerek insanların gönül diliyle konuşan yüce gönüllü bir Allah dostunu tanıtıldı. Onun gaybî lisanından dökülen lâfızlarla, söz sanatına ve derin mânâlarına şiir örneklerine değinildi. Tezimiz üç bölümden oluşturuldu. I. Bölüm, Hâfız'ın hayatı, tasavvuf anlayışı, edebi kimliği, eserleri, şiirinin özellikleri ve edebiyat dünyasına kattığı zenginlikleri izah edildi. II. Bölümde, Tasavvuf'un anlamı ve Hâfız divanında geçen bazı tasavvufî kavramlardan bahsedildi. Son bölümde Hâfız hakkında yapılan değerlendirmelerden ve Hâfız'dan etkilenen şairlerden bahsedildi.