Zeytin Üretiminde İklim Değişikliğine Dayalı Riskler ve İklime Uyum Kabiliyetinin Üreticiler Açısından Değerlendirilmesinde Etkili Olan Faktörler: Muğla İli Milas İlçesi Araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülce OLGUN SUSTA
Danışman: Bülent Gülçubuk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Dünya Meteoroloji Örgütü'ne
göre, Dünya sanayileşme öncesi sıcaklık ortalamasından yaklaşık 1.5 °C daha
sıcaktır. İklim değişikliği, ekolojik, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla çok
yönlü bir etkiye sahiptir. Bu sürecin etkilerini en fazla hissedecek kesim;
ekolojik ve ekonomik bileşenlerle doğrudan ilişkili kırsal kesimdir. Bilim
insanları, iklim değişikliğinden en çok etkilenecek bölgenin Türkiye'nin de
dahil olduğu Akdeniz Havzası olacağını ve buradaki sıcaklık artışının diğer
bölgelere kıyasla daha yüksek olduğunu belirtmektedir. Zeytin, Akdeniz
Havzası'nın tipik bitki türü olup, dünya zeytin ağacı varlığının %97’si bu
bölgede yer almaktadır. Kuraklığa dayanıklı olsa da, aşırı kuraklık stresi
zeytin ağaçlarında ürün ve gelişmeyi olumsuz etkilemektedir. Zeytin tarımının
sürdürülebilirliği, hem ekolojik ve ekonomik dengeyi korumak hem de kırsal
nüfusun yerinde tutulması açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, iklim
değişikliğinin zeytin yetiştiriciliği üzerindeki etkileri incelenmiş;
çiftçilerin iklim değişikliği algısı, farkındalık ve uyum düzeyleriyle ilgili
çıkarımlarda bulunulmuştur. Sonuç olarak, iklim değişikliğinin olumsuz
etkilerini hisseden çiftçilerin, zeytin yetiştiricilik tekniklerini değişen
iklim şartlarına göre yönlendirmede yetersiz kaldıkları görülmüştür. Bunun
temelinde, demografik özelliklerin yanı sıra, bölgede önem teşkil eden
sosyo-ekonomik sorunların çiftçilerce öncelikli stres kaynağı olarak görülmesi
yatmaktadır.