Ankara Üniversitesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran yetişkin hastalarda score-2 ile kardiyovasküler hastalık risk tahmini ve kardiyovasküler hastalık risk faktörü bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA GÖKKAYA MEMİLİ
Danışman: Ayşe Gülsen Ceyhun Peker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir şikayetle başvuran 40-69 yaş arasında görünüşte sağlıklı kişilerde, SCORE-2 risk tahmin modeliyle kardiyovasküler hastalık riski hesaplamak ve bu kişilerin kardiyovasküler hastalıklar konusunda bilgi düzeylerini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel, tanımlayıcı tipte bir araştırma olup Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniklerine 16.08.2022- 03.01.2023 tarihleri arasında başvuran görünüşte sağlıklı kişiler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterleri; 40-69 yaş arası olmak, bilinen Aterosklerotik Kardiyovasküler Hastalığa, Diyabetes Mellitus'a ve Kronik Böbrek Hastalığına sahip olmamak, gebe olmamak ve son bir yıl içerisinde ölçülmüş açlık kan glukozu ve lipit profiline sahip olmaktır. Çalışmaya dahil edilen kişilere sosyodemografik özellikleri ve tıbbi bilgileri hakkında anket uygulanarak veri toplanmıştır. Kardiyovasküler risk faktörleri hakkında bilgi düzeylerini belirlemek için Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği (KARRİF-BD) kullanılmıştır. Kardiyovasküler riski değerlendirmek için Systematic Coronary Risk Evaluation-2 (SCORE-2) risk tahmin modeli kullanılmıştır. Risk tahmini yapmak için veri toplarken kişilerin boy, kilo, bel çevreleri ölçülerek, en az 5 dakika dinlenmiş vaziyetteyken kan basıncı ölçümü yapılmıştır. Non-HDL kolesterol ve diğer lipit parametrelerine ulaşmak için hastanemizde son 1 yıl içerisindeki ölçülmüş değerleri gerekli izinler alındıktan sonra kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 136'sı (%69,4) kadın, 60'ı (%30,6) erkek toplam 196 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 49,44 (±6,20)'tür. Hastaların risk düzeylerine bakıldığında SCORE-2 risk kategorilerine göre; 112 (%57,2) hastanın düşük-orta riskli, 73 (%37,2) hastanın yüksek riskli ve 11 (%5,6) hastanın çok yüksek riskli olduğu görülmüştür. SCORE-2 ile yaşın (p<0,001), cinsiyetin (p<0,001), eğitim düzeyinin (p=0,023), çalışma durumunun (p=0,010), hipotiroidinin (p=0,018), sigara kullanımının (p<0,001), menopoza girmenin (p=0,028), kan basıncının (p<0,001), lipit değerlerinin ( total kolesterol: p=0,014, HDL kolesterol: p<0,001, non-HDL kolesterol: p<0,001, LDL kolesterol: p=0,002, Trigliserid: p<0,001) ve bel çevresinin (p=0,010) anlamlı bir ilişkide olduğu saptanmıştır. KARRİF-BD ölçeğinden alınan en düşük puan 11 iken, en yükseğinin 27 olduğu ve alınan puanların ortalamasının 22,17 (±3,36) olduğu tespit edilmiştir. Hastaların SCORE-2 risk düzeyleri ile KARRİF-BD ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlılık saptanmamıştır. Sonuç: Hastalarımızın yarısından fazlası düşük-orta riske sahiptir ancak yüksek riskli kategorilere sahip olanların toplam sayısı da düşük-orta risktekilere yakındır. Hastalarımızın bilgi düzeyi ortalaması yüksek seviyelerde bulunmuştur. Bu bilgi düzeyinin farkındalığa dönüştürülmesi için, hastalarımızda riskin uygun şekilde değerlendirilmesi ve riskin hastaya etkili bir şekilde iletilmesi önemlidir. Çeşitli risk düzeylerine sahip hastalarımızda ve özellikle yüksek risk kategorisinde olanlarda risk faktörlerinin belirlenip tedavisi için bireysel düzeyde müdahaleler düşünmek ve bu konuda etkili bir iletişim kurmak gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: KVH risk faktörleri, KVH riski değerlendirme, SCORE-2 risk tahmini, KARRİF-BD ölçeği