Bütçe uygulama talimatına bağlı kısıtlamanın antibiyotik kullanımı ve dirence etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADALET ALTUNSOY

Danışman: İSMAİL BALIK

Özet:

Bütçe Uygulama Talimatına Bağlı Kısıtlamanın Antibiyotik Kullanımı ve Dirence Etkisi Antibiyotiklere karşı direnç sorunu yeni bir sorun olmamakla birlikte, dirençli mikroorganizmaların sayılan, direnç gelişiminden etkilenen ülkeler ve direncin boyutları her geçen gün artmaktadır. Günümüzde klinik önemi olan bakteriler birden çok ilaca dirençlidir. Tüm önemli patojenleri ve mikrobiyal ajanları kapsayan ilaç direnci giderek artan küresel bir sorundur. Antibiyotikler direnç gelişiminde güçlü bir seleksiyon oluştururlar. Antimikrobiyal direnç, morbidite, mortalite ve maliyet artışına neden olmaktadır. Antimikrobiyallerin uygun kullanımı direnç gelişimini önleyecek ve buna bağlı maliyeti de düşürecektir. Antibiyotiklerin gereksiz, uygunsuz, aşırı kullanımlarını engellemek, doğru ve akılcı kullanımı sağlamak amacıyla antibiyotik kullanım politikalarına ihtiyaç duyulur. Bu çalışma, Ankara merkezindeki büyük eğitim ve araştırma hastanelerini kapsamıştır. Kısıtlı antibiyotik kullanımı öncesi ve sonrası bakteri direnç oranlarını karşılaştırmak için 2001-2005 yıllan arasında, belirlenen hastanelerde yatan hastaların kan kültürlerinde üreyen belirli mikroorganizmaların antibiyotik duyarlılıkları ve aynı sürede hastane eczanelerinden kullanılan ilaçlar ile İMS verileri kullanarak maliyet hesaplandı. Uygulama sonrası antibiyotik dirençlerinde önceki dönemlerden gelen artma eğiliminin devam etmediği, genel olarak düşme eğilimine girdiği görüldü. Antibiyotik kullanımının kontrol altına alınması ile çalışmaya alınan ilaçlarda 1.051.465,2 YTL ($798.379) kâr edilmiştir. Kısıtlı antibiyotik kullanım politikası ciddi bir şekilde uygulamaya devam edildiği taktirde direnç oranlarındaki düşme ve maliyet azalması daha net görülebilecektir. Geniş spektrumlu antibiyotiklerin kullanımı konusunda enfeksiyon hastalıkları uzmanının görüşünün alınması; rasyonel antibiyotik kullanımı, antibiyotik kullanımında tasarruf sağlanması açısından önemlidir. Anahtar Sözcükler: Antibiyotik kullanımı, direnç, kısıtlama politikası 52