Köy enstitüleri ve halk eğitimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, YAŞAM BOYU ÖĞRENME VE YETİŞKİN EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVGİ GÜLBİTTİ
Danışman: AHMET YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhuriyet modernleşmesinin gözbebeği olan köy enstitüleri kısa zamanda ve kısıtlı bütçelerle kırsalın gelişiminde büyük rol oynamış ve mezunlarının günümüze umut olan çalışmaları ile güncelliğini korumuş özgün bir deneyim olarak bilinmektedir. Öyle ki köy enstitüleri bir örgün eğitim kurumu olarak açılmasının yanı sıra halk eğitimine dair yoğun faaliyetler göstermiştir. Bu araştırmada, bir örgün eğitim kurumu olarak kurulan Köy Enstitülerinin (1940-1946) halk eğitimine yönelik çalışmalarını analiz etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Hasan Âli Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç'un köy enstitülerinin halk eğitim görevleri ile ilgili görüşleri, köy enstitüleri ile ilgili resmi belgelerde köy enstitülerine verilen halk eğitim görev ve sorumlulukları, öğretim programlarında yer alan halk eğitim çalışmaları incelenmiştir. Araştırmada, tarihsel araştırma modeline dayalı nitel araştırmada doküman taraması ile toplanan veriler betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Köy enstitülerinin halk eğitimi çalışmalarını açığa çıkarmak için amaçlar doğrultusunda "Hasan Âli Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç'un halk eğitimi görüşleri", "resmi belgelerde halk eğitimi" ve "köy enstitüleri programında halk eğitimi" olarak üç bölüme ayrılmıştır. Araştırma sonucunda, köy enstitülerinin halk eğitim rolüne ilişkin kırsal alanın ekonomik kalkınması, kırsal alanın örgütlenmesi, önder yetiştirme, yurttaş yetiştirme, okuma- yazma, halk sağlığı, kadının toplumsal yaşama katılımı alanlarında bulgular saptanmıştır. Önder yetiştirme kırsal alanın kalkındırılması için bütünlüklü bir şekilde Hasan Âli Yücel'in görüşlerinde yer almıştır. Kadının toplumsal yaşama katılımı temasının en iyi şekilde ifade edildiği başlık İsmail Hakkı Tonguç'un köy enstitülerinin halk eğitim görevlerine ilişkin görüşlerinde en açık şekilde ifade edilmiştir. Hasan Âli Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç'un köy enstitülerinin halk eğitim görevleri ile ilgili görüşlerinde, resmi belgelerde ve öğretim programlarında kırsal alanın ekonomik kalkınması en önemli yeri tuttuğu görülmüştür. Örgün eğitim kurumu olarak açılan köy enstitülerinin halk eğitim çalışmaları ile Cumhuriyet yurttaşlarının yetiştirilmesi ve Cumhuriyetin kökleşmesi sağlandığı düşünülmektedir.