İdari suç ve cezalarda kanunilik ilkesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN DURSUN

Danışman: MUSTAFA AYHAN TEKİNSOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kanun olmadan suç veya cezanın olamayacağını kabul eden kanunilik ilkesi Latince olarak nullum crimen nulla poena sine lege olarak adlandırılmakladır. Bu ilkenin üç temel direği bulunmaktadır. Bunlar ceza normlarının yalnızca kanun tarafından düzenlenmesi, kanunun açık olması ve kanun geriye yürümeyeceğidir. Çalışmanın İlk Bölümünde kanunilik ilkesi ayrıntılı bir şekilde tanımlanmıştır. Çalışmanın İkinci Bölümünde idari suç ve cezaların türlerini oluşturan halka yönelik idari suç ve cezalar ile disiplin suç ve cezalarında kanunilik ilkesinin uygulaması analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda; kanun koyucu, Anayasa Mahkemesi ve Danıştay'ın idari suç ve cezalarda kanunilik ilkesinin uygulanmasına gerekli özeni göstermediği anlaşılmıştır. Bu olgu, diğer şeyler yanında, temel olarak Anayasanın 38. maddesine aykırıdır. Anayasanın 38. maddesinde ceza hukukunun kapsamına giren suç ve cezalar ile idare hukukunun kapsamına giren suç ve cezalar arasında bir ayrım gözetilmemekte, her tür suç ve cezada kanunilik ilkesinin uygulanması gerektiği belirtilmektedir. Çalışmanın Son Bölümünde suç ve cezada kanunilik ilkesinin yalnızca her tür suç ve ceza türlerinde uygulanacağı analiz edilmiştir. Bu bağlamda özel hukuk haksız filleri, idari icra, gecikme faizi, gecikme zammı ve etik kurallarda kanunilik ilkesinin uygulanması gerekli değildir. Bununla birlikte idari tedbirlerde kanunilik ilkesi özgün bir şekilde uygulanır. Suç ve cezada kanunilik ilkesinin amacı kişi hak ve özgürlüklerine güvence sağlamaktır. Bu yüzden idari suç ve cezalarda kanunilik ilkesinin uygulanması, ceza hukukunun kapsamına giren suç ve cezalarda uygulanmasından daha önemlidir. Çünkü yargının aksine idare ne bağımsız ne de tarafsızdır.