Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ve olmayan çocukların akran zorbalıklarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİHA HİLAL MERCANOĞLU
Danışman: FİGEN GÜRSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Betimsel tarama modeli kullanılarak yürütülen bu çalışma DEHB tanısı alan ve almayan çocukların akran zorbalığına maruz kalma ve maruz bırakma durumlarını incelemek ve çeşitli demografik değişkenlerin etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamına DEHB tanısı alan ve başka herhangi bir engeli olmayan 92 (45 kız, 47 erkek) çocuk ile karşılaştırma grubu olarak benzer sosyo-ekonomik ve kültürel çevrede bulunan okullardan tesadüfi olarak seçilmiş normal gelişim gösteren 99 (57 kız, 42 erkek) çocuk dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen çocukların demografik bilgilerini almak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan 'Genel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Akran zorbalığına maruz kalma ve bırakma sıklıklarını incelemek amacıyla Pişkin ve Ayas (2011) tarafından geliştirilmiş "Akran Zorbalığı Ölçeği: Çocuk Formu" kullanılmıştır. Hem kurban hem zorba puanları olacak şekilde fiziksel zorbalık, sözel zorbalık, dışlanma, söylenti çıkarma ve yayma, eşyalara zarar verme alt boyutlarına ait puanlar ve toplam puanlar elde edilerek toplamda 12 ayrı puan ile ilgili istatistik analizleri yürütülmüştür. Araştırmada akran zorbalık puanları cinsiyet, kardeşi olma durumu, anne-baba yaşı, anne-baba eğitim durumu ve aile tipi değişkenleri ile karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda, DEHB tanısı alan ve almayan çocukların kurban ve zorba boyutlarının dışlanma alt boyutu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bir diğer sonuca göre çocukların akran zorbalığına maruz kalma düzeyleri ile maruz bırakma düzeyleri arasında doğrusal ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Akran zorbalığı puanları ile cinsiyet, kardeşinin olma durumu, anne-baba yaşı ile istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilirken, anne-baba eğitim durumu ve aile tipi ile istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Akran Zorbalığı, Akran Baskısı