Sistemik temelli müdahale programının beliren yetişkinlerin özerklik ve psikolojik iyi oluşuna etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ LİF

Danışman: Tülin Şener Kılınç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, sistemik yaklaşıma dayalı olarak geliştirilen müdahale programının beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin özerklik ve psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, deneysel desen kullanılarak yürütülmüş; deney, karşılaştırma ve kontrol grubu olmak üzere üç grup üzerinden yapılandırılmıştır. Katılımcılar 18–22 yaş aralığında, üniversite öğrencisi 80 bireyden oluşmaktadır. Müdahale programı deney grubuna sekiz oturum boyunca uygulanmış, karşılaştırma grubuna içerik bakımından benzer ancak sistemik öğeler içermeyen bir rehberlik programı sunulmuş, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Veriler, özerklik ve psikolojik iyi oluş ölçekleri ile toplanmış; Split-Plot (karma desenli) ANOVA analizleri ve Bonferroni post hoc testleri ile değerlendirilmiştir. Nicel analizlere ek olarak, deney grubundaki katılımcıların oturum sonu değerlendirme formlarından elde edilen nitel veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Bulgular, sistemik müdahale programının özerklik ve psikolojik iyi oluş düzeylerini artırmada etkili olduğunu göstermiştir. Nicel sonuçlar deney grubunda anlamlı gelişim olduğunu ortaya koyarken, nitel veriler bu gelişimi yaşantısal düzeyde destekleyen tematik örüntüler sunmuştur. Araştırma bulguları, sistemik temelli grup müdahalelerinin beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin gelişimini desteklemede etkili bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.