John Locke`ta mülkiyet anlayışı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FAHRİ BAKIRCI

Danışman: MEHMET YETİŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı, John Locke' un sözleşme kuramının, ne tür bir mülkiyet anlayışına izin verdiğini göstermeye çalışmaktır. Locke 'un sözleşme kuramının ne tür bir mülkiyet anlayışına izin verdiğini ortaya koyan çalışmalarda, zıt sonuçlara ulaşılabildiği görülmektedir. Bu sonuçlardan hangisinin daha doğru olduğunun ortaya kanabilmesi bakımından, öncelikle doğru bir yöntemin seçilmiş olması gerekir. Bu amaçla, bu çalışmada şöyle bir yöntem izlenecektir: Doğa durumu, toplum durumunun izlerini içinde barındıran bir durum olarak düşünüldüğünden, toplum durumu anlayışını ve özelde, toplum durumundaki mülkiyet ilişkilerini anlamak için, Locke' un doğa durumu anlayışına dönülerek, bu döneme ilişkin olarak ne söylediğine bakılacaktır. Bu saptamalar ışığında, toplum durumu anlayışı ve toplum durumundaki mülkiyet ilişkileri çözümlenmeye çalışılacaktır. Bu tezin ispatlanması amacıyla birinci bölümde Locke 'un doğa durumu ve doğa yasası anlayışları incelenecektir. Toplum durumu anlayışı ve toplum durumundaki mülkiyet anlayışının ortaya kanabilmesi için, doğa durumu anlayışının çözümlenmesi gerekir. Bu çerçevede, doğa durumunun bileşenleri incelenecek, doğa durumunun bir barış durumu olup olmadığı; doğa durumunun savaş durumuyla ilişkisinin ne olduğu; doğa durumunun aynı zamanda bir savaş durumu mu olduğu, yoksa belirli dışsal faktörlerin devreye girmesiyle mi savaş durumuna dönüştüğü soruları yanıtlanmaya çalışılacaktır. Birinci bölüm altında incelenecek olan ikinci konu, Locke'ta doğa yasası anlayışıdır. Çalışmanın İkinci bölümünde ilk olarak özel mülkiyet kavramı ve bu kavramın bileşenleri üzerinde durulacak; çalışmanın amacıyla sınırlı olarak mülkiyet kavramının tabi tutulduğu çeşitli ayrımlara göz atılacak ve özel mülkiyet kavramı belirginleştirilmeye çalışılacaktır. İkinci olarak Locke'un bu kavramsal çerçeve içinde nerede durduğunu saptamak açısından, Locke'un doğa durumundaki mülkiyet kavramı çeşitli açılardan incelenecektir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Locke'un toplum durumu anlayışı ve toplum durumundaki mülkiyet anlayışı ortaya konmaya çalışılacaktır. Dolayısıyla, bu bölümün de ana başlık olarak iki alt başlıktan oluştuğu görülecektir. Birinci başlık altında, toplum durumu anlayışı ve ikinci başlık altında da, toplum durumundaki mülkiyet anlayışı çözümlenecektir. 286