Alienation in late Victorian novels: The strange case of Dr. Jekyll and mr. hyde, the picture of Dorian Gray, and the invisible man

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BATI DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SEMA CANLI

Danışman: NİSA HARİKA GÜZEL KÖŞKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Geç Viktorya Dönemi eserlerinde yabancılaşma kavramı ile toplumun bireyler üzerindeki etkisini irdelemekte, bu etkinin yabancılaşmış bireyde ve toplumda açtığı yaraları ortaya koymaktır. Bununla birlikte, bu çalışma yirminci yüzyıla dönümün ürünleri olan Robert Louis Stevenson'ın Dr. Jekyll ve Bay Hyde'ın Tuhaf Hikayesi (1886), Oscar Wilde'ın Dorian Gray'in Portresi (1891) ve Herbert George Wells'in Görünmez Adam (1897) eserlerinde gözlemlenen Viktorya Döneminin sosyal olgularının izlerine işaret etmekte ve yakın tarihlerde yazılmış olan bu üç eserde yabancılaşma olgusunun gözlemlenmesinin bir tesadüften öte incelenmesi gereken bir unsur olduğunu öne sürmektedir. Bu doğrultuda, yüzyıl boyunca gerçekleşen olayların toplum bireylerini yabancılaştırıcı bir etkiye sahip olduğu ve bu durumun seçilen edebi eserlere nasıl yansıdığı tartışılmaktadır. Yabancılaşma uzun yıllardır sosyologların, psikologların ve filozofların tartıştığı, farklı şekillerde yorumladığı bir kavramdır. Bu nedenle yabancılaşma kavramı pek çok farklı anlamlar edinmiştir. Sosyal psikolog Melvin Seeman "On the Meaning of Alienation" isimli çalışmasında, yabancılaşma kavramına karşılık gelen tanımları beş ana başlık altında toplamıştır. Bunlar güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık, toplumdan soyutlanma ve kendine yabancılaşma kavramlarıdır. Bu tez çalışması Seeman'ın çalışmasında yapmış olduğu gruplandırmaların ışığında her eserde ortaya çıkan farklı bir yabancılaşma türünü incelemiştir. Birinci bölümde Stevenson'ın eseri kendine yabancılaşma, ikinci bölümde Wilde'ın eseri kuralsızlaşma ve üçüncü bölümde Wells'in eseri toplumdan soyutlanma açısından incelenmiştir. Bu tez çalışması birey ve toplum ilişkisini incelediği için eserler çoğunlukla ilişkili sosyolojik kuramlardan faydalanılarak irdelenmiştir. Özetle çeşitli toplumsal olayların bireylerini yabancılaştırıcı etkiye sahip olduğu ve bu etki sebebiyle yabancılaşmış bireylerin kendilerine ve topluma karşı yıkıcı bir güç haline geldiği sonucuna varılmıştır.