İlişkilere yönelik akılcı olmayan inançların kök aile deneyimlerinin fonksiyonelliği ile anne babaya bağlanmanın evlilik doyumu ile olan ilişkisinde aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMAGÜL GÜRBÜZ
Danışman: GÖKHAN ATİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada; evli bireylerin kök aile deneyimlerinin fonksiyonelliği ile anne babaya bağlanma ve evlilik doyumu değişkenleri arasındaki ilişkide, ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançların aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu, en az altı aydır evli ve en az lise eğitimine sahip 357 evli birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Evlilik Yaşamı Ölçeği", "Kök Aile Ölçeği", "Ana Babaya Bağlanma Ölçeği", "İlişki İnançları Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 ve LISREL 8.51 programları kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, evlilik doyumu ile kök aile deneyimlerinin fonksiyonelliği ve anne babaya bağlanma arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki bulunurken; ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançlar ile evlilik doyumu, kök aile deneyimlerinin fonksiyonelliği ve anne babaya bağlanma arasında negatif yönlü ve anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte, anne babaya bağlanma ve ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançların evlilik doyumunu doğrudan ve anlamlı düzeyde; kök aile deneyimlerinin fonksiyonelliği ve ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançların evlilik doyumunu doğrudan ve anlamlı düzeyde yordadığı gözlenmiştir. Çalışma kapsamında geliştilen ana modelde; kök aile deneyimlerinin fonksiyonelliği ile anne babaya bağlanma ve evlilik doyumu değişkenleri arasındaki ilişkide, ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançların aracı rolü incelenmiş ancak yapılan analizler sonucunda ana model doğrulanmamıştır. Bu sebeple, iki alternatif model geliştirilmiş ve test edilmiştir. Geliştirilen alternatif modellerin analiz sonuçlarına göre; Alternatif Model 1 için, anne babaya bağlanmanın ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançlar yoluyla evlilik doyumu üzerindeki dolaylı etkisine ilişkin LISREL tahminleri, ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançların bu ilişkiye aracılık ettiğini göstermektedir. Benzer şekilde, Alternatif Model 2 için, kök aile deneyimlerinin fonksiyonelliğinin ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançlar yoluyla evlilik doyumu üzerindeki dolaylı etkisine ilişkin LISREL tahminleri, ilişkilere yönelik akılcı olmayan inançların bu ilişkiye aracılık ettiğini göstermektedir. Araştırmanın sonuçları ışığında, Alternatif Model 1 ve Alternatif Model 2'nin veriye uyumunun "iyi düzeyde" olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, evlilik ve aile psikolojik danışmanlığı alanında çalışan uzmanlara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.