Kök kanal tedavisinin yenilenmesi esnasında çalışma boyu tespitinde farklı apeks bulucuların doğruluğunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ENDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN TÜFENKÇİ
Danışman: AYLİN KALAYCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda yeni çekilmiş tek kanallı 90 adet alt santral ve lateral dişler kullanıldı. Dişler, düz bir referans hattı elde edilmesi için fissür frezle su soğutması altında mine sement sınırından kesildi. Elde edilen köklere endodontik mikroskop altında x10 büyütmede #15 nolu K tipi kanal aleti yerleştirilerek kök ucundan (major foramen) görününceye kadar ilerletildi ve eğenin lastik stoperi, önceden düzleştirilen kök yüzeyine tam olarak yerleştirildi. Daha sonra lastik stoperin alt kenarı ile eğenin uç kısmı arasındaki mesafe ölçüldü. Her bir diş için üçer kez ölçüm yapıldı ve bu ölçümlerin ortalaması alınarak kaydedildi. Elde edilen bu ortalama değerden 0,5 mm çıkartıldı ve çıkan sonuç Gerçek Kök Kanal Çalışma Boyutu (GKKÇB) olarak adlandırıldı. Dişler, rastgele kullanılacak olan elektronik apeks bulucuya (Dentaport ZX, Propex pixi, iPex II) göre her grupta 30'ar adet olacak şekilde 3 gruba ayrıldı. Dişler, in vitro ortamda periodontal ligamentin taklit edilebilmesi amacıyla aljinat modele gömüldü. Her diş için ölçümler 3'er defa tekrarlandı ve ortalaması alınarak kaydedildi. Bu değerler Dentaport ZX için Elektronik Çalışma Boyu (EÇBD), Propex pixi için Elektronik Çalışma Boyu (EÇBP), iPex II için Elektronik Çalışma Boyu (EÇBi) olarak adlandırıldı. Daha sonra her bir elektronik apeks bulucunun belirlediği çalışma boyunda (EÇB) olmak üzere nikel titanyum ProTaper döner aletler kullanılarak son eğe "finishing file no.2 (F2)'' olacak şekilde genişletildi. Dişler AH Plus kök kanal dolgu patı ve F2 gütaperka konu ile tek kon tekniği kullanılarak dolduruldu. 7. günün sonunda gruplardaki dişlerin kök kanal dolgusu, elektronik apeks bulucuların belirlediği boyda (minör forameni tahrip etmemek amacıyla) ProTaper retreatment eğesi kullanılarak söküldü ve elektronik apeks bulucular kullanılarak tekrar ölçümler yapıldı. Bu çalışmada elde edilen veriler SPSS 20 paket programı ile istatistiksel olarak analiz edildi. Değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken birim sayıları nedeniyle Shapiro Wilk's' den yararlanıldı. Gruplar arasındaki farklılıklar değişkenlerin normal dağılımdan gelmemesi durumunda Kruskal Wallis-H Testi ile incelendi. Nominal değişkenlerin grupları arasındaki ilişkiler incelenirken Ki-Kare analizi uygulandı. RxC tablolarda Monte Carlo Simülasyonu yardımıyla Pearson Ki-Kare analizi yapıldı. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak 0,05 kullanılmış olup; p 0,05 olması durumunda ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı belirtildi. Gerçek kök kanal boyu ile elektronik apeks bulucuların belirlediği çalışma boyu arasındaki fark değerlerinin sınır durumları açısından cihazlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber Dentaport ZX cihazının, -0,50 mm ve 0 mm aralığında %43,3 oranında, 0,01 mm ve 0,5 mm aralığında %46,7 oranında doğruluk gösterdi. Propex pixi ve iPex II cihazlarının ise 0,01 mm ve 0,5 mm aralığında %63,3 oranında doğruluk gösterdiği belirlendi. Gerçek çalışma boyunun, kök kanal tedavisinin yenilenmesi esnasında elektronik apeks bulucular ile belirlenen çalışma boyu arasında fark değerleri açısından cihazlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber Dentaport ZX cihazının -0,50 mm ve 0 mm aralığında %30 oranında, 0,01 mm ve 0,5 mm aralığında %53,3 oranında ; Propex pixi cihazının 0,01 mm ve 0,5 mm aralığında %56,7 oranında, iPex II cihazının ise %60 oranında doğruluk gösterdiği gözlendi. Elektronik apeks bulucuların belirlediği ilk çalışma boyunun, kök kanal tedavisinin yenilenmesi esnasında elektronik apeks bulucular ile belirlenen çalışma boyu arasında fark değerleri açısından cihazlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamadı (p>0,05). Ancak istatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber Dentaport ZX cihazının -0,50 mm ve 0 mm aralığında %40 oranında, 0,01 mm ve 0,5 mm aralığında %53,3 oranında doğruluk gösterdiği gözlendi. 0,01 mm ve 0,5 mm aralığında Propex pixi cihazı %60 oranında, iPex II cihazı ise %63,3 oranında doğruluk gösterdiği tespit edildi.