Hadis literatütündeki hariciler ile ilgili rivayetlerin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KENAN ORAL

Danışman: BÜNYAMİN ERUL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez de hadis edebiyatının temel Sünnî kaynaklarında Haricîlerle iliskilendirilen rivayetleri hem isnad hem de metin açısından değerlendireceğiz. Haricîler, sahabe döneminde ortaya çıkarak, Hz. Ali basta olmak üzere birçok insanı acımasızca öldüren genelde sathi bir düsünüs tarzına sahip, ibadete düskün insanlardan olusmaktadır. ?slam toplumunda birçok siyasi-içtimai kargasaya sebep olmasından dolayı çoğu müslüman tarafından nefretle bakılan Hâricîler hakkında hadis edebiyatında Mârika, Kilâb ve Seytanu'r-Radhe olmak üzere üç çesit rivayet bulunmaktadır. Hadis tarihinin gerçeklerinden olan mana ile rivayet, idrac ve ref' olgusu rivayetlerin nakil esnasında birtakım değisikliklere uğramasına yol açmıstır. Ayrıca sahabe ve tabiun neslinin anlama sekli ile musanniflerin rivayeti koyduğu bab baslıkları da metnin manasının tespitinde önemli rol oynamıstır. ?ste bu amillerin etkisi neticesinde Mârika rivayeti tarihsel zemininden koparak anlam kaymasına uğramıstır. Sahabi sözü olan Kilâb ile uydurulan Seytânu'r-Radhe rivayetleri ise Hz. Peygamber'e atfedilmistir.