Türkiye'de iklim değişikliğinin baklagil tarımına ekonomik etkisi ve uyum politikaları: Nohut örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE BOLAT
Danışman: İLKAY DELLAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de iklim değişikliğinin nohut tarımı üzerine ekonomik etkilerini tespit etmek ve iklim değişikliğine uyuma yönelik politika önerileri geliştirmektir. Çalışmada araştırma alanı olarak Yozgat ili belirlenmiştir. Yozgat ilini temsil eden, Merkez ve Sorgun ilçeleri ile bunlara bağlı köyler seçilmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan elde edilen veriler doğrultusunda; seçilen ilçelerde Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı üreticiler anakitleyi oluşturmuş, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 119 nohut üreticisi ile 2018 yılında yüz yüze anket çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmada; üreticilerin iklim değişikliği konusunda düşünceleri, beklentileri, uyum ve mücadele yöntemlerinin tespitinde tanımlayıcı istatistikler ve Likert ölçeği kullanılmıştır. İklim değişikliği üretici algısını ve her bir uyum stratejisinin uygulanmasını etkileyen faktörlerin belirlenmesinde lojistik regresyon yönteminden yararlanılmıştır. İklim değişikliğinin gelecekte nohut üreticilerinin gelirlerine olan etkisini belirlemek amacıyla ise öncelikle Penmann Monteith ve Blaney Criddle formülleri ile nohut verimindeki azalma hesaplanmıştır. Bu azalma hem üreticinin mevcut üretim deseninde kullanılarak iklim değişikliğinin üretici gelirine etkisi ortaya konulmuş, hem de Doğrusal Planlama ile oluşturulan kar maksimizasyonu modelinde kullanılarak iklim değişikliğine uyumun üretici gelirine etkisi belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre; üreticilerin tamamına yakını iklim değişikliği konusunda bilgi sahibidir. İklim değişikliği Yozgat ilinde nohut üretimine hem fizyolojik, hem de ekonomik olarak olumsuz etkide bulunmakla birlikte, diğer ürünlerde de verim azalışı olduğu üreticilerce belirtilmektedir. Üreticilerin iklim değişikliğinin etkilerinden kaçınmak için nohutta ekim tarihlerini yaklaşık bir ay öne çektikleri belirlenmiştir. Yeniliklere açık ve genç üreticilerin iklim değişikliğinin yaratacağı ekonomik kayıpların önüne geçmek amacıyla uyum stratejilerini uygulamada daha istekli oldukları tespit edilmiştir. Üreticilerin gelecekte mevcut üretim desenlerini korumaları halinde, iklim değişikliğinin gelirlerinde referans yıla (2018) göre; 2030 yılında %25, 2050 yılında %37 ve 2080 yılında %62 oranında kayıp meydana getirmesi beklenmektedir. Üreticilerin iklim değişikliğine uyum cevaplarından biri olarak üretim desenini değiştirmeleri durumunda ise bu kaybı yarı yarıya telafi edebilecekleri belirlenmiştir.