Emperyal modernlik ve II. Abdülhamid Dönemi eğitim reformları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AZİZ KAYNAK

Danışman: TAŞANSU TÜRKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde var olan ulus-devlet yapılarının öncesinde dünya siyasetinde hakim olan siyasi-idari örgütlenmeler olan imparatorluklar, modernleşme süreci ile karşı karşıya kaldıklarında, emperyal yapılarını devam ettirmek için, reformlara girişmiş ve bu çabalarında da başarılı olmuşlardır.İmparatorluklar, Batı Avrupa'da başlayan, Reform, Rönesans, Aydınlanma, milliyetçilik ve Sanayi Devrimi gibi birçok yönü bulunan modernleşme gerekliliği karşısında, ciddi sorunlarla yüzleşmişlerdir. Ekonomik, siyasi, kültürel alanlarda girişilen reform çabaları, mevcudu sürdürmek isteyenlerin direnciyle karşılaşmıştır. Bu direnç, Rus, Japon ve Osmanlı imparatorlukları gibi Batı dışı toplumlarda, her alanda kutuplaşmaya yol açmış ve modernleşmenin hızını kesmiştir. Modernleşme karşısında, tamamen modernleşmenin gereklerine uymadan, eski ile yeniyi harmanlayarak, tekniği alıp kültürü almayarak yaşamaya devam etmek isteyen Osmanlı İmparatorluğunda da bu süreç çok sancılı geçmiştir. Osmanlı modernleşmesi, imparatorluğun ömrünü uzatmış, aynı zamanda kendisinden sonra gelen Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda etkili olmuştur.Osmanlı modernleşmesinde, II. Abdülhamid'in farklı bir yeri vardır. Bu farklılık, onun modernleşmeye olan bakışı, bu anlayış doğrultusunda başta eğitim alanında olmak üzere gerçekleştirdiği reformlardan kaynaklanmaktadır. II. Abdülhamid'in reformları sayesinde eğitim örgütlenmesi modern Batı sistemine benzer şekilde örgütlenmiş, günümüzde de varlıklarını sürdüren çok sayıda temel eğitim kurumunun temelleri atılmış, okulların sayısında ve türünde ciddi manada artış sağlanmış ve halkın eğitim imkânlarına erişimi yaygınlaşmıştır.