Ceza infaz kurumlarında annesi ile birlikte kalan 0-6 yaş arasındaki çocukların anne-çocuk etkileşimleri ve annelerin duygu düzenleme becerilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AMİNE NUR ARIKAN
Danışman: Müdriye Yıldız Bıçakçı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuk gelişiminde sıfır-altı yaş olarak belirtilen bebeklik ve okul öncesi dönem; anne-çocuk etkileşiminin başlangıcı ve duygusal açıdan olumlu gelişim süreci için desteğin verildiği, duyarlı bakım ve oyun oynama süreçleri ile yaşamının temelini oluşturmaktadır. Bu düşünce ile bu çalışmanın amacı Ceza İnfaz Kurumlarında annesi ile birlikte kalan sıfır-altı yaş arasındaki çocukların gelişim düzeyleri, anne-çocuk etkileşimleri ve annelerin duygu düzenleme becerileri incelenmiştir. Çalışmaya Ankara Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, İstanbul Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu, Diyarbakır Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Kayseri Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda annesi ile birlikte kalan sıfır-altı yaş arasındaki 60 çocuk ve annesi dahil edilmiştir. Çalışmada annelerin duygu düzenleme becerilerini incelemek amacıyla Rodriguez ve Shaffer (2020) geliştirilen Regulating Emotions in Parenting Scale (REPS)araştırmacılar tarafından Ebeveynlerde Duygu Düzenleme Ölçeği (EDDÖ) olarak Türkiye geçerlik ve güvenirliği yapılarak kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada anne, çocuk, ve iletişim düzeylerini öğrenebilmek için Demografik Bilgi Formu, çocuğun gelişim düzeyini değerlendirebilmek için Erken Gelişim Evreleri Envanteri II (EGE II), anne-çocuk etkileşimini anne açısından değerlendirebilmek için Ebeveyn Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği (EDDÖ- TV), çocuk açısından değerlendirebilmek için ise Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği (ÇDDÖ- TV) kullanılmıştır. Sonuçlarda çocukların gelişimsel düzeyleri, anne-çocuk etkileşimleri, ebeveyn duygu düzenleme becerileri incelenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında; çocuğun gelişim düzeyi ile annenin öğrenim durumu ve çocuğun yetişkin ile iletişim durumu arasında anlamlılık verdiği bulunmuştur. Annenin duygu düzenlemesi EDDÖ-Kişisel Farkındalık alt boyutuyla çocuğun kurumda kalma süresi, uzmanlarla vakit geçirme sıklığı, annenin çocuğu için uzman desteği alma durumu; Bastırma alt boyutuyla annenin çocuğu için uzman desteği alma durumu, Aile üyeleri görüşme sıklığı; Ruminasyon alt boyutuyla annenin çocuğuyla koğuşta (odada) birebir vakit geçirme süresi, çocuğun oyun alanında diğer yetişkinlerle vakit geçirme durumu arasında anlamlılık bulunmuştur. Anne-çocuk etkileşiminde EDDÖ-TV Duyarlı-Yanıtlayıcı Olma alt boyutunda 0-36 ay arasındaki yaş grubunda, 0-36 ay arasında çocuğun kurumda kalma süresi, annenin öğrenim durumu, çocuğun oyun alanında diğer yetişkinlerle vakit geçirme durumu, çocuğun gelişim durumu; EDDÖ-TV Duygusal İfade Edici Olma alt boyutları 0-36 ay arasındaki yaş grubunda, 0-36 ay arasında çocuğun kurumda kalma süresi, annenin öğrenim durumu, çocuğun oyun alanında diğer yetişkinlerle vakit geçirme durumu, EDDÖ-TV Başarı Odaklı-Yönlendirici Olma alt boyutunda aile üyeleri görüşme sıklığı; ÇDDÖ-TV Başlatma alt boyutunda 0-36 ay arasındaki yaş grubunda, 0-36 ay arasında çocuğun kurumda kalma süresi arasında anlamlılık ortaya koyulmuştur. Ceza İnfaz Kurumunda annesi ile birlikte kalan sıfır-altı yaş arası çocukların ve annelerinin kurum şartlarından bazı alanlarda etkilendiği görülmüştür. Bu sonuçlar Ceza İnfaz Kurumunda kalan annelerin duygu düzenleme becerileri ve anne-çocuk etkileşim boyutlarına ve çocuğun gelişim düzeyine etkisinin belirlenmesi açısından değerli olduğu düşünülmektedir.