Bir üniversite hastanesinde endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğine başvuran tip 2 diyabet hastalarının güçlendirme düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞRUL BIYIKLIOĞLU
Danışman: MEHMET UNGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kronik hastalıkların yönetilmesi günümüz sağlık sistemlerinin karşılaştığı en önemli sorunlardan bir tanesidir. Hasta güçlendirme kronik hastalıklardan kaynaklanan bu zorluklar için etkili bir çözüm olarak öne sürülmüştür. Ancak, özellikle Türkiye'de, kavram yeteri kadar incelenmemiştir. Bu araştırmanın amacı bir üniversite hastanesinin endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğine başvuran tip 2 diyabet (T2DM) hastalarının güçlendirme düzeylerinin değerlendirilmesi ve klinik sonuçlar, sosyo-demografik özellikler, hastalık ile ilgili özellikler ile güçlendirme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte epidemiyolojik bir çalışma olarak planlanan bu araştırmaya A.Ü.T.F. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğine başvuran 30-65 yaş arası, en az bir yıldır tanı konmuş olan 248 T2DM hastası dahil edilmiştir. Ağır mental bozukluğu, kognitif bozukluğu ve demansı olan ve Türkçe konuşamayan hastalar araştırma dışı bırakılmıştır. Sosyo-demografik ve hastalık ile ilgili özellikleri ve güçlendirme düzeylerini değerlendiren, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan bir anket yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Şu parametreler belirlenmiştir; VKİ, bel-çevresi, bel-kalça oranı, HbA1c, kan lipit profili, diyabet komplikasyon durumu. Bulgular: Hastaların hasta güçlendirme anketi puanlarının ortanca değeri 16 (Q1=12, Q3=19) olarak bulunmuştur (hasta güçlendirme anketi; min:0, max:30; yüksek puanlar yüksek güçlendirme düzeylerini ifade etmektedir). Glisemik kontrolü iyi olan hastaların (HbA1c ≤%7) güçlendirme düzeyleri glisemik kontrolü kötü olan hastalara (HbA1c >%7) kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,03). VKİ, bel çevresi, bel-kalça oranı, kan lipit profili açısından güçlendirme düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Sosyo-ekonomik durumu düşük olan hastaların güçlendirme düzeylerinin sosyo-ekonomik durumu yüksek olanlara kıyasla anlamlı olarak daha düşük olduğu bulunmuştur (öğrenim durumu; p=<0,001, çalışma durumu; p=0,007, gelir durumu; p=0,004). Cinsiyet, yaş ve medeni durum açısından güçlendirme düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Diyabet eğitimine katılan hastaların güçlendirme düzeylerinin katılmayanlara kıyasla anlamı olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=<0,001). Hastalık ile ilgili diğer özellikler açısından güçlendirme düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Sonuç: Glisemik kontrolü daha iyi ve sosyo-ekonomik durumu daha yüksek olan, diyabet eğitimine katılmış hastaların güçlendirme düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ancak diğer klinik sonuçlar, sosyo-demografik ve hastalık ile ilgili özellikler açısından güçlendirme düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Anahtar sözcükler: Aile Hekimliği, Diyabet, Hasta Güçlendirme, Öz-yönetim, Öz-yeterlik