Siyasal ve toplumsal faaliyetleri ile Hasene Ilgaz (1902-2000)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL GÖKÇE AKGÖL
Danışman: Sedef Bulut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğretmen, yazar ve siyasetçi olan Hasene Ilgaz, 20'nci yüzyılı başından sonuna kadar görmüş ve Türkiye Cumhuriyeti'nin yaşadığı pek çok tarihsel olaya tanıklık etmiştir. Hasene Ilgaz, 1902 yılında İstanbul'da doğmuştur. 1920-1921 eğitim döneminde Kız Öğretmen Okulu'ndan mezun olmuş, ardından İstanbul'un birçok okulunda öğretmenlik ve idarecilik görevlerinde bulunmuştur. Öğretmenlik yaptığı dönemde aynı zamanda Şehremini Halkevi Başkanlığı ve Fatih ilçesi Hava Kurumu Başkanlığı görevlerinde bulunan Ilgaz, bu dönemde yaptığı çalışmalarla konferansların ve etkinliklerin aranan yüzü olmuştur. Öğrencileri tarafından da çok sevilmiştir. Ilgaz, dönemin önemli siyasetçileriyle birlikte çalışmış, bu sayede Meclis'in kapıları kendisine açılmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekili olan Ilgaz, 1943 yılında Hatay; 1946 yılında ise Çorum'dan milletvekili seçilmiştir. Kıbrıs Notları, Atatürk: Doğumundan Ölümüne Kadar, Unutulmayan Yıllar, Atatürk'e 100. Yıl Armağanı, Ertuğrul Firkateyni, 1915'ten 1921'e Yatılı Bir Kız Okulunun Öyküsü, Okuduklarım Gördüklerim Yazdıklarım isimli kitaplar yazan Ilgaz aynı zamanda, Cumhuriyet, Yeni İstanbul, Ulus, Hür Söz, Vakit, Hatay, Çorum, Safranbolu, Kadın Gazetesi ve Yeni Defne, Yeni Adam gibi dergilerde makaleler kaleme almıştır. Özellikle Kıbrıs konusundaki çalışmalarıyla öne çıkmıştır. Bununla birlikte yurt içi ve yurt dışı seyahatlerini detaylı bir biçimde anlatmış, bir kısmını gazetelerde yazı dizisi olarak bir kısmını da kitap olarak yayınlamıştır. Ilgaz, 25'ten fazla sosyal yardım derneğinin çalışmalarında aktif bir biçimde yer alarak, büyük bir kısmının kuruluşunda yer almıştır. Derneklerin birçoğundan kendisine şeref üyeliği verilmiş, ömrünün sonuna kadar bu derneklerde çalışmaktan yorulmamıştır. 2000 yılında, İstanbul'da hayata veda eden Ilgaz, hayatı boyunca Atatürk devrimlerinin savunucusu ve aydın bir kadın olarak yaşamıştır. Bu çalışmanın en büyük amacı bu kadar fazla çalışan, çalışmaktan yorulmayan bu aydın kadının portresinin tarihin tozlu sayfalarından çıkarılmasını sağlamaktır. Hasene Ilgaz hakkında daha önce geniş kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma yapılırken Meclis arşivinden, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı'nın arşivinden, Ilgaz'ın kendi yazmış olduğu kitaplarından, gazete yazılarından, kendi notlarından yararlanılmıştır. Bu sayede Hasene Ilgaz'ın doğumundan ölümüne kadar olan yaşamı ve düşünce yapısı ayrıntılı bir biçimde ele alınmıştır.