İnsan kemik iliği kaynaklı-mezenkimal kök hücre eksozomlarının kolorektal kanser (KRK) hücre hatları üzerindeki etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZNUR COŞKUN

Danışman: Kamil Can Akçalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kanser; insidansı ve mortalitesinin yüksek olması nedeniyle dünyanın en önemli halk sağlığı problemlerinden biridir. Kanserin progresyonu ve yayılımına etki eden faktörleri saptamak, kanser araştırmalarının en önemli hedeflerinin başında gelmektedir. Bu doktora tezinin amacı, dünyada en sık görülen kanser tiplerinden biri olan kolorektal kanserde (KRK) Mezenkimal Kök Hücre (MKH) eksozomlarının progresyon ve yayılıma nasıl etki ettiğinin saptanmasıdır. Bu tez çalışmasında, insan kemik iliği kaynaklı MKH (primer ve hücre hattı) eksozomları izole edilip karakterize edilmiştir. MKH eksozomları kolorektal kanser hücreleri içinde görüntülenmiş ve ardından HT29 hücre hatlarına uygulanarak yara iyileşmesi deneyi, MTT deneyi ve invazyon-metastaz deneyi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra biyoinformatik analizle KRK'da farklı eksprese olan ve EMT ile ilişkilendirilmiş miRNA'lar tespit edilmiştir. Eksozom uygulaması yapılmış HT29 hücrelerinde, EMT-transkripsiyon faktörlerinin ve EMT ilişkili miRNA'ların ekspresyon düzeyleri incelenmiştir. Daha sonra HT29 hücreleri miR126 mimikleri ile transfekte edilmiş ve transfeksiyon sonrası HT29 hücrelerinin yara iyileşmesi ve MTT deneyi ile EMT-transkripsiyon faktörlerinin ekspresyon düzeyleri saptanmıştır. Son olarak miR126'nın yolak analizi yapılmış ve kolorektal kanserle bağlantılı muhtemel hedeflerine ulaşılmıştır. Bu tez çalışması ile, Ki-MKH eksozomlarının kolorektal kanser progresyonunu artırdığı ve ayrıca invazyon ve metastaz yeteneğini artırıcı yönde etkisi olduğu gösterilmiştir. Bu etki, yapılan moleküler deneyler ile desteklenmiştir. Çalışmanın devamında, bu etkiye sebep olan eksozom kargolarına odaklanılması planlanmaktadır.