Farklı sıralara ekilen mısır soya bitkisinde ekim oranlarının bazı bitkisel özellikleri ve yem verimine etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER ERDOĞDU
Danışman: SUZAN ALTINOK
Özet:ÖZET Doktora Tezi FARKLI SIRALARA EKİLEN MISIR VE SOYA BİTKİSİNDE EKİM ORANLARININ BAZI BİTKİSEL ÖZELLİKLER VE YEM VERİMİNE ETKİLERİ İlker ERDOĞDU Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Suzan ALTINOK Bu araştırma, farklı ekim oranlan şeklinde yetiştirilen mısır ve soyada morfolojik özellikler ve yem verimlerini incelemek amacıyla, 2001 ve 2002 yıllarında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Deneme Tarlasında yürütülmüştür. Araştırmada, at dişi silajlık mısır çeşidi P.32K61 ile ÖAC Salem soya çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülen denemede mısır ve soya bitkileri alternatif sıralar halinde; a) % 100 mısır + % 0 soya (yalın mısır), b) % 1 00 mısır + % 50 soya, c) % 1 00 mısır + % 1 00 soya, d) % 50 mısır + % 50 soya, e) % 50 mısır + % 100 soya ve f) % 0 mısır + %100 soya (yalın soya) ekim oranlan şeklinde yetiştirilmişlerdir. Araştırmadan elde edilen verilere göre, mısırda iki yıllık ortalama sonuçlarda bitki boyu 233-263 cm, koçan sayısı 1.0-1.3 adet, yaprak oranı % 24-26, sap oram % 45-49, koçan oram % 25-32, yeşil ot verimi 6585-7652 kg/da, kuru madde verimi 1703-1954 kg/da, ham protein oranı % 10-11 ve ham protein verimi 177-202 kg/da arasında bulunmuştur. Soyada iki yıllık ortalama sonuçlarda bitki boyu 52-58 cm, bakla sayısı 23-37 adet, yaprak oram % 33-35, sap oram % 24-30, bakla oram % 36-44, yeşil ot verimi 522- 2101 kg/da, kuru madde verimi 204-805 kg/da, ham protein oram % 13-17 ve ham protein verimi 31-108 kg/da arasında saptanmıştır. Toplam verimlerde ise iki yıllık ortalama sonuçlara göre, toplam (mısır+soya) yeşil ot verimi 2101-8395 kg/da, toplam (mısır+soya) kuru madde verimi 805-2251 kg/da, toplam (mısır+soya) ham protein verimi 108-247 kg/da ve alan eşdeğer oram 1.15-1.40 arasında belirlenmiştir. Araştırmada ekim oranlarının etkisi incelendiğinde mısırda bitki boyu, koçan sayısı, yeşil ot verimi, kuru madde verimi, ve ham protein verimi gibi yem amaçlı yetiştiricilikte önemli olan bitkisel özellikler ve yem verimleri genellikle en fazla % 50 mısır + % 100 soya ekim oranından elde edilmiştir. Soyada yem verimleri en fazla % 0 mısır + % 100 soya (yalın soya) ekim oranından alınmış, bunu % 50 mısır + % 100 soya ekim oram takip etmiştir. Toplam (mısır+soya) yem verimleri ve alan eşdeğer oram yine en fazla % 50 mısır + % 100 soya ekim oranından elde edilmiştir. İki yıl süren araştırmanın sonunda, mısır ve soyanın birlikte yetiştiriciliği söz konusu olduğunda en uygun ekim oranının % 50 mısır + % 100 soya olduğu sonucuna varılmıştır. 2004, 95 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Mısır, soya, ekim oranı, morfolojik özellikler, yeşil ot verimi, kuru madde verimi, ham protein oram, ham protein verimi, alan eşdeğer oram.