Sosyal medyada kişisel veri gözetimi: Türkiye'de ve Hollanda'da sosyal medya takip ve analiz şirketleri


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA TOKTAŞ

Danışman: Semire Ruken Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şirketler, daha fazla tüketici verisinin daha fazla kâr maksimizasyonu sağladığını fark etmeye başladıkça, kişisel veri analitiği üretim sürecinin önemli bir bileşeni haline geldi. Böylece, şirketler, müşterilerini kişisel verilerini ve dijital ayak izlerini takip ederek tanımak, ayrıca kârlarını maksimize etmek istemeye ve piyasada kontrol sahibi olmak için ürün ve hizmetleri hedeflemeye başladılar. Bu amaçları meşrulaştırmak için müşterilerin verilerini paylaşmaları karşılığında daha iyi hizmet ve ürünleri daha düşük fiyatlarla elde edeceklerini ileri sürmektediler. İş risklerini en aza indirmek, müşterilerle etkileşim kurmak, yeni hizmet ve ürünleri tanıtmak vb. için müşterilerin davranışları ve çıkarları hakkında bilgi talebinin artmasıyla birlikte şirketler, veri analitiği donanımı, yazılımı ve hizmetlerine yönelik yatırımlarını hızlandırdılar. Bu süreçte müşterilerine nicel formlarda içgörü sağlayan sosyal medya izleme platformları, artık veri analitiği ortamında önemli bir yer tutuyor. Buradan hareketle bu çalışma, sosyal medya takip ve analiz şirketlerinin, Hollanda ve Türkiye'de müşterileri gözetleyerek sosyal medya verilerini bilinebilir ve "potansiyel olarak faydalı" verilere dönüştürdüğünü göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, sosyal medya izleme platformlarının CEO'ları ve CTO'ları ve müşterileri (bankalar, sigorta şirketleri, perakendeciler, vb.) dahil olmak üzere sosyal veri analitiği ortamının temsilcileriyle yapılan 39 yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmenin sonuçlarını sunar. Sonuç olarak bu çalışma, gözetim kapitalizminin birikim mantığıyla çalışan sosyal medya izleme platformlarının, şirketin veri analizi eksikliğini fırsata çevirerek kullanıcı verilerinden davranışsal artı değer ürettiğini ortaya koymaktadır.