Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin kanser hastalarında semptom yönetimine ilişkin öz yeterlilik durumlarının klinik karar verme becerilerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM ÖZTÜRK

Danışman: Sevinç Kutlutürkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, hemşirelik son sınıf öğrencilerinin kanser hastalarının semptom yönetimine ilişkin öz yeterlilik durumunun klinik karar verme becerilerine etkisini belirlemek amacıyla ilişki arayıcı bir araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de 2022-2023 akademik yılında Yükseköğretim Kurulu'na (YÖK) bağlı yedi üniversitenin Hemşirelik Fakülteleri ve Sağlık Bilimleri Fakülteleri Hemşirelik Bölümü'nde eğitim görmekte olan son sınıf Hemşirelik öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ülkemizdeki yedi coğrafi bölge dikkate alınarak, her bir coğrafi bölgedeki en eski kurulan ve akademik kadrosu geniş olan fakültelerden biri seçilmiştir. Etik kurul izni ve üniversitelerden kurumsal izin alınmıştır. Her bir üniversiteden ulaşılması gereken katılımcı sayısı evreni bilinen örneklem yöntemi ile hesaplanmıştır. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgiler Formu, Klinik Performansta Öz-Yeterlik Ölçeği (KPÖYÖ), Hemşirelikte Klinik Karar Verme Ölçeği (HKKVÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın verileri "Google Forms" ile online ortamda toplanmıştır. Araştırmada t testi, tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA), Bonferroni, Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. Sayısal ölçümler arasındaki ilişki için Pearson korelasyon analizinden ve ölçek güvenilirlik için ise Cronbach alfa değerinden yararlanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık için p<0,05 kabul edilmiştir. Araştırmada; hemşirelik son sınıf öğrencilerinin KPÖYÖ puan ortalaması 76,40 ve HKKVÖ puan ortalaması 142,48'dir. KPÖYÖ ile HKKVÖ ve alt boyut puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Araştırmada elde edilen veriler doğrultusunda hemşirelik son sınıf öğrencilerinin kanser hastalarının semptom yönetiminde öz yeterlilik durumları ve klinik karar verme becerileri arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır (r=0,384, p<0,05). Bu doğrultuda hemşirelik öğrencilerinin kanser hastalarında semptom yönetiminin geliştirilmesi için klinik performansta öz yeterlilik durumlarını ve klinik karar verme becerilerini destekleyecek teorik ve uygulamalı eğitim yapılması önerilir. Anahtar sözcükler: Hemşirelik, Kanser, Klinik Karar Verme, Onkoloji Hemşireliği, Öğrenci, Öz Yeterlilik, Semptom Yönetim