The use of water quality index for the estimation of water quality in Ankara Stream


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SU POLİTİKALARI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HAZAL AYDOĞDU KAYADELEN

Danışman: Ayşe Nilsun Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya genelinde su kaynaklarının yönetimi konusunda uygulanan, ekolojik yapıyı temel alan nehir havza bazlı yaklaşımlar Türkiye'de de Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi ile uygulanmaya başlanmıştır. Bu kapsamda belirlenen 25 havzadan birisi de Sakarya Nehir Havzası'dır. Sakarya Nehir Havzası'nda yer alan Ankara Çayı Alt Havzası da yüksek kirlilik baskısı altında olan bir bölgedir. Bölgedeki nüfus yoğunluğu ve sanayileşme gibi faktörler, şehir merkezinden geçen Ankara Çayı ve çevresindeki diğer akarsular için büyük baskı oluşturmaktadır. Bu su kaynaklarının kalitesinin ölçülmesi, elde edilen sonuçlara göre gerekli adımların atılması için önem taşımaktadır. Su kalitesinin belirlenebilmesi için su kaynakları üzerinde planlı ve geniş çaplı izleme çalışmaları yapılmaktadır. İzleme faaliyetleri sonucunda yüksek miktarda veri elde edilir. Bu veriler, su kalitesi indeksleri yardımı ile daha anlaşılır ve sade bir su durumu ortaya koyar. Kanada Çevre Bakanlığı Konseyi-Su Kalite İndeksi (CCME-WQI) de dünyada en yaygın olarak kullanılan indekslerden biridir. Bu çalışmada, Ankara Çayı Havzası'nda belirlenmiş beş istasyon için su kalite indeksi metodu ile su kalitesi tahmini yapılmıştır. Şubat 2019 ile Şubat 2020 tarihleri arasında DSİ laboratuvarları tarafından üretilmiş veriler kullanılarak CCME-WQI hesaplaması ile su kalitesi tahmin edilmiştir. Hesaplama sonuçlarına göre, Ankara Çayı'na bağlanan akarsular üzerindeki İstasyon 1, İstasyon 2 ve İstasyon 3 için sırasıyla zayıf, orta ve orta çıkarken Ankara Çayı üzerindeki İstasyon 4 ve İstasyon 5 için kötü kalitede olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçların yüzeysel sular yönetmeliği su kalite sınıfları ile tutarlı olduğu görülmüştür ve bu nedenle suyun gerçek durumunu yansıtmaktadır. Suyun genel durumunu gösterebilmesi nedeniyle bu indeksin karar alıcılar tarafından kullanılması önerilir.