Sefprozilin tayini için elektrokimyasal ve stabilite göstergeli kromatografik yöntemlerin geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Adli Eczacılık Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR ORTAK

Danışman: Bengi Uslu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde SFP' nin tayini için elektrokimyasal ve SFP' nin izomerlerinin tayini için stabilite göstergeli kromatografik analiz yöntemleri geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma SFP' nin voltametrik analizini açıklayan ilk çalışmadır. İlk olarak SFP'nin elektrokimyasal davranışı CV ve DPV kullanılarak BR, fosfat, asetat tamponları ve 0,1 M ve 0,5 M sülfürik asitte 2,0 ila 10,0 pH aralığında ayrı ayrı incelenmiştir. Deneyler, SFP' nin oksidasyon reaksiyonunu incelemek için pH 3 BRT'de geniş bir tarama aralığında (10-500 mVs-1) gerçekleştirilmiştir. SFP, CKE ile tersinmez ve difüzyon kontrollü olarak yükseltgenmiştir. DPV ile miktar tayini çalışmaları yapılmıştır. Yöntemin doğruluğu, kesinliği, duyarlılığı, gün içi ve günler arası tekrar edilebilirliği istatistiksel olarak araştırılmıştır. SFP' nin izomerlerinin tayini için IS olarak PAR'ın kullanıldığı bir YPSK yöntemi geliştirilmiş ve valide edilmiştir. Öncelikle çeşitli sabit fazlar denenerek maddelerin ayırımları için en iyi sabit faz belirlenmiştir. Diğer taraftan farklı hareketli fazlar, farklı derişimlerde tampon çözeltiler, pH, sıcaklık, akış hızı etkileri gibi deney şartları da optimize edilmiştir. ACE 5 C8 (150 mm x 4,6 mm x 5 µm) kolon ve asetonitril: tampon çözelti (5 mM, amonyum asetat), 90: 10 (h/h) hareketli faz kompozisyonu kullanılarak iyi bir kromatografik ayrıma ulaşılmıştır. SFP' nin diastreomerlerinin ayrımı 45°C, 1 mL dk-1 akış hızında ve 280 nm dalga boyunda gerçekleştirilmiştir. Bu koşullarda cis-SFP, trans-SFP ve PAR'ın tutulma zamanı sırasıyla 2,42 2,84 3,55 dir. YPSK yöntemi, ICH kılavuzlarına göre valide edilmiş ve hızlandırılmış bozunma çalışmaları (oksidasyon, UV ışığı, asit, baz ve sıcaklık) sonucunda, gerçekleştirilen yöntemin SFP için yüksek seçiciliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Önerilen voltametrik ve stabilite göstergeli kromatografik yöntemler, farmasötik dozaj formlarında başarıyla uygulanmıştır. Böylece analiz sonuçlarının yardımcı maddelerden etkilenmediği ve ilaç numunelerine uygulanabilirliği gösterilmiştir. Her iki yöntemin validasyonu yapılmış ve sentetik biyolojik numunelerden analiz için uygulanabilirliği gösterilmiştir. Geliştirilen yöntemler hızlı, seçici, hassas, güvenilir ve çevre dostu yöntemlerdir.