Türkiye'de kadın antrenör olmak: Kadın antrenörlerin perspektifinden karşılaştıkları sorun ve engellerin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESİL ÖZBAY ÖZEN
Danışman: HAKAN SUNAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma; ülkemizdeki spor örgütlerinin çatısı altında konum edinen kadın antrenörlerin mesleklerinde yaşadıkları sorunların ve algıladıkları engellerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi çerçevesinde fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Nitel araştırmalarda kullanılan amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen 50 kadın antrenör, çalışmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Kadın antrenörlerin spor örgütlerinde en az üç yıl aktif olarak antrenörlük yapmaları ölçüt olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda; Ankara, İstanbul, İzmir ve Manisa illerinde bulunan Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ve Spor Kulüplerinde görev yapan kadın antrenörler araştırmanın çalışma grubu içerisine dahil edilmiştir. Çalışmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Görüşme sorularının belirlenmesinde; toplumsal cinsiyet yaklaşımı ile Pierre Bourdieu'nün eril tahakküm, simgesel şiddet ve sermaye adlı kavramsal araçlarından yararlanılmıştır. Bireysel ve yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu doğrultuda; ortaya çıkan bulgular dört ana tema altında toplanmıştır. Birinci ana tema; kutuplaştırılmış alan döngüsü adlı temadır. Alt temaları; sayısal ve kültürel eril üstünlük, baskı ve dışlama, yetersiz görülme ve medyadaki görünmezliktir. İkinci ana tema; kişisel sınırlılıklar adlı temadır. Alt temaları; eril tasvir sistemiyle algılama, annelik-çalışma hayatı ve ev yükümlülükleri arasındaki denge ve mesleki öz yeterlik eksikliğidir. Üçüncü ana tema; örgütsel iktisadi sermaye kısıtlılığı temasıdır. Alt temaları; tesis eksikliği, yetersiz malzeme desteği ve maddi kaynakların kısıtlılığıdır. Dördüncü ana tema; sporcu ebeveyni sorunu adlı temadır. Alt temaları; ebeveynlerin spora bakış açısı ve olumsuz ebeveyn müdahalesidir. Sonuç olarak; ataerkil yapının şekillendirdiği kemikleşmiş toplumsal cinsiyet yapılanması, antrenörlük mesleğinde erilliğin lehine bir hiyerarşi ortaya çıkarmaktadır. Bu hiyerarşiyle kutuplaştırılan eril alandaki kadın antrenörün başarılı varlığı ve görünürlüğü antrenörlük mesleğindeki ataerkilliği iktidarsızlaştırmaktadır. Bu durumun sonucunda oluşan eril tahakkümün varlığı ve bu tahakkümün normal ve meşru kabulü; kadın antrenörü antrenörlük mesleğinde nesne, erkek antrenörü ise mesleğin öznesi olarak konumlandırmaktadır.