Sınıf öğretmenlerinin eğitimde toplumsal cinsiyete yönelik bakış açılarının etkileri: Ankara Mamak ilçesinde bir ilkokul üzerinden inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMRAN KESKİN
Danışman: MELİKE KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal cinsiyet ve eğitim çok geniş kapsamlı bir konudur. Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliklerine dair bakış açılarının dersliklere ve eğitim-öğretim süreçlerine yansımaları çeşitli yaklaşımlarla ortaya konmuştur. Sınıf öğretmenlerinin davranış, görüş ve tutumlarına sebep olan etmenler değerlendirilmiştir. Eğitimde cinsiyetçiliğin konumlanışına dair ancak deneyimlerin ortaya çıkarılması ile görülecek sorunlara işaret edilmiştir. Çalışma, hem ampirik hem de teorik bilgiler ile meydana gelmiştir. Araştırmacının kendi mesleki gözlem ve deneyimleri ile de desteklenen bu çalışmada, saptanan durumlara dair çözüm önerileri ile uygulamaya dönük problemlerin giderilmesine katkı sağlanması hedeflenmiştir. Araştırma sürecinde on kişilik sınıf öğretmeni grubu ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Öğretmenlere nitel araştırma yöntemine dayalı, on dokuz adet görüşme sorusu yöneltilmiştir. Görüşmecilerle iletişimde ve tüm araştırma sürecinde feminist metodolojiye uygun bir araştırma yürütülmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda okul ortamlarının ve öğretmenlerin cinsiyetçiliği yeniden üretmeye katkıları olduğu sonucuna erişilmiştir. Çalışmada, toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair katılımcı öğretmenlerin farkındalık seviyeleri ifadeleri ile ortaya konmuştur. Ancak, farkındalıkları her ne durumda olursa olsun, öğretmenlerin cinsiyetçilik ile mücadele kapsamında okul ortamlarında eylemsel bir çaba içinde olmadıkları bu araştırma ile görünür kılınmıştır. Buna rağmen çalışmada, katılımcı tüm öğretmenlerin eğitim ve toplumsal cinsiyet ile ilgili eğitimler aracılığı ile bilinç yükseltmeye istekli olduklarına dair ifadelerine de yer verilmiştir. Çalışmada, öğretmenlerin ifadelerinden yola çıkarak ortaya konan deneyim, davranış ve tutumları araştırmanın kuramsal çerçevesi ile ilişkilendirilmiştir. Cam tavan, değerler eğitimi, okullardaki cinsiyetçi iş bölümleri, dersliklerdeki cinsiyetçilik, ders kitapları, gizli müfredat, eğitim yönetimlerinin ve politikalarının toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair körlükleri; toplumsal cinsiyet ve eğitime dair kuramlar, feminist pedagoji, eğitimde yeniden üretim teorileri ile desteklenerek irdelenmiştir.