Nil ve Fırat-Dicle nehirlerinde yaşanan süreçlerin su politikaları ve güvenliği açısından analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SU POLİTİKALARI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER FATİH İLBEY

Danışman: Mutlu Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sınıraşan suların paylaşılması konusu, devletler arasında büyük problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle tatlı su kaynaklarının kıt olduğu ülkelerde, sınıraşan sular çok daha önemlidir. Kıyıdaş ülkelerin sorunun çözümü için anlaşmaya varması en etkili çözüm yoludur. Sınıraşan sular sorununun ortaya çıkmasıyla, su paylaşımı ile ilgili birçok doktrin ortaya çıkmıştır. Ortadoğu, dünyada sınıraşan suların hem jeopolitik hem de stratejik olarak en değerli olduğu bölgelerin başında gelmektedir. Su kaynaklarının yetersiz, nüfusun fazla, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin görüldüğü bölge; siyasi olarak da oldukça istikrarsızdır. Bölgenin en önemli nehirlerinin başında Nil, Fırat ve Dicle gelmektedir. Bu nehirlere kıyıdaş olan ülkelerin suların kullanılması ve paylaşılması konusunda izleyeceği politikalar, gelecek yıllarda çatışmaya mı yoksa iş birliğine mi neden olacağı belirsizdir. Suyun memba ülkeler açısından hakça kullanımı, diğer kıyıdaş ülkeler açısından hayati değerdedir. Bazı ülkelerin bütünüyle bu nehirlerin sularına bağlı olması, su paylaşımının değerini ortaya koymaktadır. Ülkelerin çözüm odaklı yaklaşımları, nehir havzalarının geleceğini olumlu yönde etkileyecektir. Anahtar kelimeler: Sınıraşan sular, Ortadoğu, Nil Nehri Havzası, Fırat-Dicle Havzası, iklim değişikliği, nüfus artışı