Sessiz hipofiz adenomlarının gebelik üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE BAŞ AKSU
Danışman: ÖZGÜR DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sessiz hipofiz adenomları, hormonal açıdan aktif olmayan, hormon fazlalığına ait klinik semptom ve bulgular göstermeyen adenom grubu olarak tanımlanmaktadır. Literatürdeki veriler sessiz hipofiz adenomlu kadınlarda genellikle fertilitenin etkilendiğini bildirmektedir. Gebelik süresince hastalarda nadiren boyut artışı gözlenebilir, adenom içine kanama, bası bulguları gözlenebilir. Bu çalışmada sessiz hipofiz adenomlarının gebelik üzerine olası etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal-Metod: Çalışmamıza 18-65 yaş aralığındaki sessiz hipofiz adenomu ile takip edilen, hormon eksikliği veya fazlalığı olmayan, medikal tedavi almayan ve sözel onay veren 30 hasta dahil edilmiştir. Hastaların ön hipofiz hormon düzeyleri, takip süreleri, hipofiz manyetik rezonans görüntüleme bulguları, gravida, parite, abortus, ektopik gebelik, ölü doğum sayıları, gebelik süresince adenom boyut artışı ile ilişkili semptomların varlığı, gebelik komplikasyonları, doğum indüksiyon öyküsü, doğum şekli, doğum haftası, doğum ağırlığı, laktasyon süresi değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 41,26 ± 9,06 ve ortalama tanıdan sonra geçen süre 92,8 ay olarak izlenmiştir. Hastaları hiçbirinin düzenli kullandığı ilaç ve ek hastalık öyküsü yoktur. Sessiz hipofiz adenomu ile izlenen toplam 30 hastanın 7'si makroadenom, 23'ü ise mikroadenom ile takip edilmişti. Sessiz hipofiz adenomu ile izlenen 30 hastanın toplam 92 gebelik öyküsü mevcut olup, 12 gebelikte elektif abortus öyküsü mevcuttur. Tüm gebelikler içinde 3'ü ektopik gebelik, 7'si missed abortus, 4'ü ölü doğum, 66'sı ise canlı doğum ile sonuçlanmıştır. Makroadenom ve mikroadenom gruplarında canlı doğumlarda doğum ağırlığı, doğum haftası ve laktasyon süreleri arasında istatiksel anlamlı fark bulunmamıştır. Bununla birlikte gebelikte görülen belirtilerden bulantı-kusma ve görme bozukluğu sıklığı açısında iki grup arasında makroadenom yönünde istatistiksel anlamlı farklılık gözlenmiştir (sırasıyla p=0,016 ve p=0,042). Ayrıca oftalmopleji, bilinç değişikliği ve apopleksi belirtileri tüm hastalar arasında taranmış olup hiçbir gebelikte gözlenmemiştir. Tartışma: Elektif abortus, missed abortus, ölü doğum, canlı doğum oranları ve laktasyon süresi genel popülasyonla benzer bulunmuştur. Çalışmamızda görülen yüksek spontan gebelik oranları ile sessiz hipofiz adenomlarının fertilite üzerine olumsuz etkisi gözlenmemiştir. Literatürde gebelik sırasında nadiren de olsa sessiz hipofiz adenomlarının boyutunda artış olduğu bildirilmesine karşın çalışmamızda MR görüntülemesi ile teyit edilmiş bir adenom büyümesi gözlenmemiştir. Gebelik ilişkili komplikasyonlar açısından genel popülasyona göre sessiz hipofiz adenomunun artmış risk ile ilişkisi saptanmamış ve fetal gelişim üzerine aşikar olumsuz etki gösterilememiştir. Ülkemizdeki yüksek sezeryan oranlarına rağmen çalışmamızda sessiz hipofiz adenomlarının sezeryan oranında artış ile ilişkisi gözlenmemiştir. Sonuç olarak adenom boyutu karşılaştırıldığında makroadenom ile takip edilen sessiz hipofiz adenomlarında gebelik süresince adenom boyut artışını düşündürebilecek belirtiler daha fazla bulunmakla beraber bu belirtilerin doğrudan tümör boyutundaki artışı yansıttığını söylemek güçtür. Mevcut bulgular birlikte değerlendirildiğinde çalışmamız sonucunda sessiz hipofiz adenom ile takip edilen hastaların gebelik sonuçları, fetal gelişim, laktasyon üzerine olumsuz etkileri olduğundan bahsetmek mümkün olmamaktadır. Anahtar Sözcükler: Gebelik, hipofiz bezi, hipofiz adenomu, sessiz hipofiz adenomu, fonksiyonsuz hipofiz adenomu