Suluin Mağarası Holosen Dönem yontmataş endüstrisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEHRA FÜRÜZEN TAŞKIRAN
Danışman: METİN KARTAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezimizin konusunu Suluin Mağarasının 2007 – 2011 yılları arasında yapılan kazılarda elde edilen yontmataş endüstrisi oluşturmaktadır. Tip listesinin ortaya konulmasında ve tanımlarda yontmataş endüstrinin tamamı göz önüne alınırken, analiz çalışmalarında tamamı AH. 20 tabakaya kadar kazılmış plankareler (H6-10, I6-10, J6-10) dikkate alınmıştır. İncelenen toplam 4214 adet yontmataş endüstrisi, işlenmiş ve işlenmemiş tüm ürünleri içermektedir. Analizde toplam 356 adet düzeltisiz parça, 291 adet çekirdek ve çekirdek parçası, 920 adet makrolitik ve mikrolitik alet olmak üzere toplam 1567 parça çalışılmıştır. Suluin yontmataş endüstrisinde hammadde olarak % 63,87 oranla en fazla radyolaritin kullanıldığı, onu % 34,37 oranla çakmaktaşı ve % 1,74 oranla obsidiyenin izlediği görülmüştür. Suluin yontmataş endüstrisinde dilgisel yongalama hakimdir. Suluin Mağarası çekirdekleri, hazırlanmış çekirdekler (% 66) ve hazırlanmamış çekirdeklerden (% 34) oluşur. Hazırlanmış çekirdekler içinde en yoğun (% 33,3) görülen tip mikro çekirdeklerdir. Yontmataş aletlerin 754 adedi makrolitiklere, 166 adedi mikrolitiklere aittir. Makrolitik aletlerde 20 ana tip, 96 alt tip saptanmıştır. Makrolitiklerde düzeltili yonga en yoğun görülen alet tipidir. Suluin mağarasında bulunan makrolitik aletlerden iki sırtlı uç ve saplı alet tip 2 ile saplı alet tip 3'ü Suluin yontucuları tarafından üretilen yerel aletler olarak sınıflandırabilirler. Suluin Mağarası mikrolitikleri, hemen hemen tüm arkeolojik seviyelerde makrolitik aletlerle birlikte bulunurlar. Analize alınan 166 adet mikrolitik aletin % 97'si geometrik olmayan mikrolitik, % 1,8'i geometrik mikrolitik, % 1,2'si tanımlanamamış mikrolitiktir. Suluin mikrolitiklerinde 7 ana tip, 45 alt tip belirlenmiştir. Mikrolitiklerde en yoğun görülen alet tipi keski ağızlı okucudur. Suluin Mağarası'nın da yer aldığı Katrandağı mağaralarında Epi-paleolitik'ten bu yana yontmataş endüstrisinde yerel hammadde olarak radyolaritin yoğun olarak kullanımı ve alet yapım geleneği benzerdir.