Ülkemize özgü çam balı ve kestane balı'nın krem tarzında farmasötik şeklinin geliştirilmesi ve yara iyileşmesi üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDAT SEVİN
Danışman: ENDER YARSAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Apiterapi, arı ürünlerinin, bazı hastalıkların tedavisinde tamamlayıcı olarak kullanılmasıdır. Bu doktora çalışmasında, ülkemize özgü çam balı ve kestane balı içeren krem formülasyonlarınin geliştirilmesi ve bu formulasyonların açık yaralar üzerine iyileştirici etkilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, herhangi bir uygulama yapılmayan kontrol grubu (A), sadece krem taşıt maddesi uygulanan grup (B), Çam Balı kremi uygulanan grup (C) ve Kestane balı kremi uygulanan grup (D) olmak üzere 4 farklı denek grubu ile çalışılmıştır. İlk aşamada, her grupta (n=14) yer alan sıçanların sırt kısmına 10 mm çapında punch aparatı ile tam kat yara oluşturulmuştur. Oluşturulan yaraların yüzey alanını kapatacak şekilde hergün krem uygulaması yapılmıştır. Farklı gruplarda yer alan sıçanların yarısının deri örnekleri yara oluşumunu takip eden ilk 7. günde alınırken geri kalan yarısının deri örnekleri 14. günde alınarak çalışmanın sıçan uygulaması kısmı tamamlanmıştır. Alınan bu deri örneklerine; histopatoloji, hidroksiprolin ve yara iyileşme alanının belirlenmesi analizleri uygulanmıştır. Histopatolojik değerlendirme sonucuna göre, kronik yangının, kestane balı kremi uygulanan grupta kontrol grubuna göre önemli derecede azaldığı tespit edilmiştir (p<0,05). Buna ek olarak, granülasyon doku ve granülasyon dokusu/fibroblast olgunlaşması'nın da kestane balı kremi uygulanan ve 14. gün alınan deri örneklerinde, kontrol grubuna göre önemli derecede azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Kestane balı kremi uygulanan grubun 7.günde alınan deri örnekleri neovaskülarizasyon değerlerinin, kontrol grubu neovaskülarizasyon değerlerine göre daha düşük değerlerde olduğu gözlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, hidroksiprolin düzeyleri çalışma grupları yönüyle değerlendirildiğinde B ve D grupları arasındaki farklılık istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0.05). Sonuçlar bütün halinde ele alındığında, kestane balı içeren kremin yara iyileşmesi üzerine katkısının olumlu yönde olduğu belirtilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar temel alınarak, ileriye dönük olarak farklı bal çeşitleri, farklı hayvan modelleriyle, doz çeşitliliği sağlayarak yeni bilimsel çalışmalar planlanabilir. Anahtar kelime: Apiterapi, çam balı, kestane balı, sıçan, yara iyileşmesi