Kültürel eğilimlerin otantiklik ve kendini ayarlama üzerindeki etkisi: Benlik bilinçliliğinin aracı rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYAL PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR ELMAS ÇELEBİ
Danışman: AYDA BÜYÜKŞAHİN SUNAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın ilk amacı, otantiklik ile kendini ayarlama arasındaki ilişkinin incelenmesidir. İkinci olarak, kültürel eğilimlerin kendini ayarlama ve otantiklik üzerindeki doğrudan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Üçüncü amaç ise bu etki üzerinde benlik bilinçliliğinin aracı rolünü test etmektir. Bu doğrultuda, tüm doğrudan ve dolaylı etkilerden oluşan bir model önerilmiştir. Modelde, kültürel eğilimler (bireycilik-toplulukçuluk), kendini ayarlama (kazanıcı kendini ayarlama- korumacı kendini ayarlama), otantiklik (otantiklik-ilişkisel otantiklik) ve benlik bilinçliliği (özel benlik bilinçliliği-aleni benlik bilinçliliği) alt boyutlarıyla ele alınmıştır. Çalışma örneklemi 643 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Otantiklik Ölçeği, Benlik Bilinçliliği Ölçeği, INDCOL Ölçeği ve Kendini Ayarlama Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada önerilen modeli test etmek için yol (path) analizi uygulanmıştır. Sonuçlar, çalışma denencelerinin büyük oranda desteklendiğini göstermiştir. Otantiklik arttıkça korumacı kendini ayarlamanın azaldığı bulunmuştur. Bireyciliğin artması kazanıcı kendini ayarlamayı; toplulukçuluğun artması ise ilişkisel otantikliği artırmaktadır. Diğer yandan, özel benlik bilinçliliği bireycilik ile otantiklik arasında ve toplulukçuluk ile ilişkisel otantiklik arasında aracı bir rol üstlenmektedir. Bununla birlikte, aleni benlik bilinçliliği toplulukçuluk ile otantiklik, kazanıcı kendini ayarlama ve korumacı kendini ayarlama arasında aracılık etmektedir. Son olarak, çalışma bulguları ilgili yazın çerçevesinde tartışılmış ve ileriki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.