Faj adsorbsiyonunun engellenmesi tipte dirençlilik ve bakteriyosin üretme yeteneği içeren Lactococcus lactis suşlarının izolasyonu tanısı ve bu özelliklerin genetik analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU ÖZDEN
Danışman: MUSTAFA AKÇELİK
Özet:Bu çalışmada, Türkiye'nin 6 farklı ilinden (Ankara, Antalya, Burdur, Bursa, Kayseri ve Nevşehir) sağlanan çiğ süt ve peyniraltı suyu örneklerinden izole edilen 154 adet laktokok suşunda bakteriyosin üretim yeteneği ile faj adsorbsiyonun engellenmesi tipte dirençlilik sistemi ve bu özelliklerin genetik determinantları araştırıldı. İzole edilen laktokok suşları içerisinde 9 adedinin bakteriyosin üreticisi olduğu tespit edildi. Yapılan alt tür ve biyovaryete belirleme çalışmaları sonucunda söz konusu suşlardan 7 adedi L lactis subsp. lactis (BLL5, BLL10, BLL27, BLL31, BLL84, BLL86 ve BLL90) ve 2 adedi L lactis subsp. cremoris (BLC21 ve BLC67) olarak tanımlandı. Farklı pH, enzim ve sıcaklık uygulamaları ile L lactis subsp. lactis BLL27 ile BLL86 suşlan tarafından üretilen bakteriyosin nişin, L. lactis subsp. lactis BLL90 susu tarafından üretilen bakteriyosin laktisin 481 olarak belirlendi. Diğer suşlar (L. lactis subsp. lactis BLL5, BLL10, BLL31, BLL84 ve L lactis subsp. cremoris BLC21, BLC67) tarafından üretilen bakteriyosinler ise tanımlanamadı. Bakteriyosin üreticisi suşlar içerisinde 6 adedinin {L. lactis subsp. lactis BLL10, BLL27, BLL31, BLL84 ve BLL90 ile L lactis subsp. cremoris BLC67), Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü kültür kolleksiyonundan sağlanan 3 adet faja (0pll98.28, 0pld67.41ve 0pld67.43) karşı faj adsorbsiyonunun engellenmesi tipte dirençlilik sistemi içerdiği belirlendi. Mutasyonel analiz çalışmaları sonucunda, bakteriyosin üretme yeteneği ile faj adsorbsiyonunun engellenmesi tipte dirençlilik sisteminin genetik determinantlarının sırasıyla; BLL10 susunda 13.4 kb ve 25.3 kb; BLL27 susunda 9.5 kb ve 30.1 kb; BLL31 susunda 10.4 kb ve 29.0 kb; BLL84 susunda 23.4 kb ve 19.0 kb; BLL90 susunda 7.5 kb ve 15.3 kb büyüklüğündeki plazmidler ve BLC67 susunda her iki özelliğinde 31.3 kb büyüklüğündeki plazmid Üzerinde bulunduğu saptandı. ANAHTAR KELİMELER: Lactococcus lactis, bakteriyosin, faj adsorbsiyonunun engellenmesi, plazmid