Japoncada zaman-görünüş tartışması: Görünüş tartışması kapsamında yardımcı eylem 'iru' ve Türkçe

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DOĞU DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL ATAY

Danışman: AYŞE NUR TEKMEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, yardımcı eylem olan ?-iru?'nun var olan temel anlamını, ?eylem-te iru? yapısında barındırıp barınmadığı ve buna bağlı olarak temel anlamı olan ?var (olma) / bulunma? durumuyla, (genel olarak kabul edilmiş görüşlerden) ?süreklilik? anlamının birbiriyle olan anlam ilişkisini ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaçla, öncelikle ?eylem-te iru?, yapısal ve anlamsal açıdan incelenmiş, ?-te?'nin bağlama işlevini iki eylemi birleştirirken de yaptığı gösterilmiştir. Ardından ?iru? eyleminin bileşik eylem yapısındaki anlamı ortaya konulmuştur. Zaman-görünüş araştırmalarında incelenen ve temelinde ?süreklilik? anlamı taşıdığı kabul edilen ?eylem-te iru? yapısı, ?iru?'dan dolayı en temelinde `durum' barındırmaktadır. Çalışmanın devamında ?-iru?'nun eklendiği eylemi durumlaştırdığı varsayımı kabul edilmiştir. Bu varsayıma dayalı olarak `süreklilik' anlamının `durum' anlamından daha dar anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Çıkan bu sonuca istinaden, yapının Türkçedeki görünümlerini belirlemekte önemli bir çıkış noktası oluşturulmuştur.Diğer yandan, çalışmada zaman-görünüş kapsamında ?-iru?'nun temel anlamı ile bağlama göre oluşan perfect anlamı arasındaki farkın sadece zamansal açıdan olduğu ve anlamsal açıdan her ikisinin de ?var olma / bulunma? durumunu ifade etmesi noktasında benzerlik gösterdiği sonucuna varılmıştır.