Anadilinde ve yabancı dilde okuma sürecine yönelik gözlemler: Okuma -anlama stratejileri üzerine uygulamalı bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN ÇETİNKAYA

Danışman: GÜLSÜN LEYLA UZUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, okuyucuların anadilindeki ve yabancı dildeki metinleri okuma sırasında işletilen bilişsel süreçlerin, karşılaştırarak betimlenmesi amaçlanmıştır. Tekil tarama modeli niteliğinde olan araştırmada, A.Ü DTCF ingiliz Dili ve Edebiyatı ABD'da öğrenim görmekte olan on tane birinci sınıf öğrencisi yer almıştır. Araştırma kapsamında yer alan okuyucuların hem anadilinde hem de yabancı dildeki metinleri okuma sürecinde kullandıkları okuma-anlama stratejilerini belirlemek için Türkçe ve ingilizce olmak üzere iki adet benzer metinsel düzenle melere sahip bilgilendirici metin kullanılmıştır. Veriler, okuyucuların okurken ne yaptıklarına ilişkin düşüncelerini sözlü olarak anlatabilmelerini olanaklı kılan sesli- düşünme tutanakları yoluyla toplanmış ve elde edilen veriler önceden hazırlanan strateji listesi yoluyla tanımlanmıştır. Veri tabanından elde edilen bulgular, gerek Türkçe gerekse ingilizce metni okuma sürecinde, deneklerin metni anlamlandır mak için içerik-tabanlı stratejileri türlerini daha çok kullandıklarını göstermiştir. Ayrıca, bazı strateji türlerinin de yalnızca İngilizce metni okuma sürecinde kullanıldığı belirlenmiştir.Abstract In this work, the cognitive processes, which were used by the readers while they read at the moment of reading the texts written in their mother tongue and foreign language, were purposed to describe comparatively. Ten students, who study at Ankara University in the Language History Geography Faculty at the first class of English Language and Literature Department, took place in the work which has a quality of singular scanning model. To determine the reading- comprehension strategies which were used by the readers during the process of reading the texts in their mother tongue and foreign language, the two texts were used in the study. One is in English and the other is in Turkish. The texts have similiar textual arrangements. Think-aloud protocols, which provided the readers to express orally what they do during the process of reading, were used to obtain datas. And the datas were defined by the strategy list. Findings obtained from database showed that subjects used content based strategy categories to comprehend the text during the process of reading Turkish and English texts. Moreover, It was determined that some strategy types were used only in the process of reading English text.