Üniversiteden işe geçişe hazırlık psikoeğitim programının öğrencilerin kariyer stresi ve kariyer katılımına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORHAN YONCALIK
Danışman: Metin Pişkin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, araştırmacı tarafından üniversite eğitimlerinin son aşamasında bulunan öğrenciler için geliştirilen "Üniversiteden İşe Geçişe Hazırlık Psikoeğitim Programı (ÜİGHP)"nın öğrencilerin kariyer stresi ve kariyer katılımı düzeylerine etkisi incelenmiştir. Araştırmaya 48 üniversite öğrencisi katılmıştır. Araştırma kapsamında geliştirilen ÜİGHP'nin öğrencilerin kariyer stresi ve kariyer katılımı düzeylerine etkisini incelemek amacıyla tam deneysel araştırma modellerinden Solomon 4 gruplu deneysel yöntem kullanılmıştır. Bu yöntemin gereği olarak, araştırmada, 2 deney grubu 2 kontrol grubu oluşturulmuş, bu gruplara bloklama yöntemi kullanılarak katılımcılar rast gele atanmışlardır. Katılımcılar gruplara atandıktan sonra, deney gruplarına 4 grup oturumundan oluşan ÜİGHP uygulanmış, kontrol gruplarına bir uygulama yapılmamıştır. Uygulama aşamasında, öntest etkisinin kontrol altına alınması amacıyla, Deney 1 ve Kontrol 1 gruplarından hem öntest hem de sontest ölçümleri alınırken Deney 2 ve Kontrol 2 gruplarından sadece sontest ölçümleri alınmıştır. Uygulama tamamlandıktan 6 hafta sonra hem deney hem de kontrol gruplarına izleme ölçümleri yapılmıştır. Araştırmada, araştırmanın bağımlı değişkenlerine yönelik öntest, sontest ve izleme ölçümlerine ait veriler Kariyer Katılımı Ölçeği (KKÖ) ve Kariyer Stresi Ölçeği (KSÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Buna ek olarak, deney grubundaki katılımcıların araştırma kapsamında geliştirilen ÜİGHP'e ilişkin değerlendirmeleri, araştırmacı tarafından hazırlanan Program Değerlendirme Formu kullanılarak alınmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde, deney ve kontrol gruplarından elde edilen ölçümler arasındaki farkları belirlemek için Mann Whitney-U Testi ve grupların kendi içinde öntest, sontest ve izleme test puanları arasındaki farkları belirlemek için ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında deney grubunda bulunan katılımcıların öntesten sonteste kariyer katılımı puanlarının anlamlı bir şekilde yükseldiği kariyer stresi puanlarının ise düştüğü, kontrol gruplarında bulunan öğrencilerin ise kariyer katılımı ve kariyer stresi puanlarında öntestten sonteste anlamlı bir değişme olmadığı gözlemlenmiştir. İzleme ölçümleri sonucunda, programın etkililiğinin deneysel işlem tamamlandıktan 6 hafta sonrasında devam ettiği tespit edilmiştir. Bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.