Yetişkin kadınlarda duygu durumunun beslenme davranışı, diyet kalitesi, fiziksel aktivite düzeyi ve uyku kalitesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL ŞEREF
Danışman: Ayşe Özfer Özçelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, duygu durumunun beslenme davranışı, diyet kalitesi, fiziksel aktivite düzeyi ve uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesinde çalışan 25-40 yaşlarındaki 47 gönüllü kadın birey, çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Çalışmada anket formu ile bireylerin sosyodemografik özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, duygu durumuna göre besin alım durumu ve besin tercihleri, antropometrik ölçümleri, Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-R21) ile yeme davranışı puanları, Birinci Basamak için Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA) ile fiziksel aktivite düzeyleri, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile değerlendirilen uyku kaliteleri, 14 günlük besin tüketim kaydı ile besin tüketimleri ve Görsel Analog Ölçeği (GAÖ) ile değerlendirilen duygu durumları incelenmiştir. Bireylerin mutlu, memnun, neşeli ve olumlu duygu durum puanlarındaki artış kahvaltı (p<0,05) ve akşam öğününü atlama durumunu azaltıcı (p<0,01); üzgün, depresif, sinirli ve olumsuz duygu durum puanlarındaki artış, akşam öğününü atlama durumunu arttırıcı yönde etki etmektedir (p<0,05). Bireylerin olumlu duygu durumlarındaki artış, kötü uyku kalitesini azaltırken; depresif ve olumsuz duygu durum puanındaki artış (p<0,05) ile sinirli duygu durum puanındaki artış, kötü uyku kalitesini arttırmaktadır (p<0,01). Bireylerin olumsuz duygu durumlarındaki artış, fiziksel aktivite düzeyini azaltmaktadır (p<0,05). Katılımcıların mutlu duygu durumundaki artış, enerji, karbonhidrat, protein ve yağ alımlarını; memnun duygu durum puanındaki artış, enerji ve protein alımını; neşeli duygu durumundaki artış, enerji, yağ, tekli doymamış yağ asidi, enerjinin proteinden gelen yüzdesini (p<0,05) ve protein alımını (p<0,01); ortalama olumlu duygu durum puanındaki artış ise enerji, yağ (p<0,05) ve protein alımını (p<0,01) arttırmaktadır. Bireylerin kaygılı duygu durum puanındaki artış, enerji ve yağ alımını; depresif duygu durum puanındaki artış, enerji, yağ ve doymuş yağ alımını azaltmaktadır (p<0,05). Sinirli, gergin ve ortalama olumsuz duygu durum puanlarındaki artış ise enerji, protein, yağ (p<0,05) ve doymuş yağ alımını (p<0,01) anlamlı derecede azaltmaktadır. Bireylerin yalnız yaşama durumu, BKİ, menstrüasyon durumu ve yeme davranış puanları dahil edildiğinde, mutlu duygu durum puanındaki artışın enerji, protein (p<0,01) ve karbonhidrat alımını; memnun durumundaki artışın enerji ve protein alımını; neşeli durumdaki artışın, yağ ve enerjinin proteinden gelen yüzdesi (p<0,05) ile enerji ve protein alımını (p<0,01); olumlu duygu durum puanındaki artışın ise karbonhidrat, yağ (p<0,05), enerji ve protein alımını arttırdığı (p<0,01) belirlenmiştir. Olumsuz duygu durumlarından ise kaygılı duygu durum puanındaki artışın enerji alımını; depresif, sinirli, gergin ve olumsuz duygu durum puanlarındaki artışın ise enerji, protein ve yağ alımını anlamlı derecede azalttığı saptanmıştır (p<0,05). Çalışma sonuçlarına göre duygu durumu ile besin alımı, fiziksel aktivite ve uyku kalitesi ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. İlişkinin daha iyi anlaşılabilmesi ve bireysel müdahale çalışmalarında yol gösterici olabilmesi için daha büyük örneklem, farklı yaş ve cinsiyet grupları ile daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.