Subakut tiroiditte tedavi seçiminde ve nüksü belirlemede klinik ve laboratuvar faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ AYTUĞ KUŞTAŞ
Danışman: ÖZGÜR DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Subakut tiroidit (SAT) tiroid bezinin ağrılı, kendini sınırlayan, anormal tiroid hormon düzeylerine yol açan hastalığıdır. Standart tedavi rejimi bulunmamakla birlikte kılavuzlar hafif olgularda Non Steroid Anti-inflamatuvar (NSAI), orta- ciddi olgularda steroid tedavisi önermektedir. Hastalık ciddiyetini belirleyen objektif kriterler bulunmamaktadır. Bu nedenle tedavi seçimi klinisyene bırakılmıştır. Tedavi sırasında veya tedavi bitiminde izlenen erken nüksler %9- %35 oranında bildirilmiştir. AMAÇ: SAT tedavi seçiminde ve nüksünü öngörmede önemli olabilecek klinik, laboratuvar ve görüntüleme parametrelerini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Prospektif olarak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Endokrinoloji polikliniklerine Ocak 2020- Ocak 2021 tarihlerinde başvuran ve SAT tanılı 40 hasta dahil edilmiştir. Klinik kategori ölçeği ağrı skalası değerlendirmesi sonucu hafif olgulara NSAI başlanmış ve yanıtsız hastalarda steroide geçilmiştir. Orta ve ciddi vakalarda steroid tedavisi (32mg metilprednisolon) başlanmıştır. Klinik ve laboratuvar yanıt alınan hastaların tedavisi 3 günde bir 4mg azaltılmış, 4mg dozunda 10 gün kullanım sonrasında remisyonda iseler tedavi kesilmiştir. Doz azaltım şemasını uzatma imkanı tanınmıştır. Tedavi sırasında ya da bitiminde semptomlarında artış veya tekrarlama izlenen hastalar değerlendirilmiş ve nüks saptanan hastalarda steroid doz artırımı yapılmış veya tedavi tekrar başlanmıştır. NSAI ve steroid başlanan grup ile nüks eden ve etmeyen grup, klinik, biyokimyasal ve görüntüleme parametreleri açısından karşılaştırılmıştır. BULGULAR: Hastaların yaş ortalamaları 42,8 ±9,5 ve 14'ü (%35,0) erkek, 26'sı (%65,0) kadındır. %90'ının (n=36) boğaz ağrısı vardır ve %49,5 (n=19)' inin tirotoksikoz semptomları mevcuttur. Tanıda medyan TSH 0,02 μIU/ml (0,02-2,46), sT4 22,00 pmol/l (9,59-61,00), sT3 7,08 pmol/l (4,20-14,78), CRP 50,5 mg/l (6,9-247,0), lenfosit sayısı 1,98 X109/L (0,84-4,85), spot idrar iyotu 354,0 μgr/l (48,0-450,0), Sedimentasyon hızı ortalaması 51,8 ±25,9 mm/sa ve total tiroid bezi volümü ortalama 23,67 ±9,57 ml bulunmuştur. Hastaların %12,5'inde (n=5) unilateral, %87,5'inde (n=35) bilateral tutulum vardır. Steroid başlanan hasta sayısı 28 (%70,0) iken, NSAI başlanan 12 (%30,0) hasta mevcuttur. NSAI yanıtsızlığı nedeniyle 7 hastada ve 1 hastada yan etki nedeni ile steroide geçilmiştir. Başarılı tedavide steroid alan 35 hasta ve NSAI alan 2 hasta olmuştur. 37 hastanın 14'ünde (%37,83) nüks izlenmiştir. Nükslerin 8'i (%57,14) tedavi sırasında 6'sı (%42,86) tedaviden sonradır. Nüks izlenen hastaların birisi başarılı tedavide NSAI almıştır. Tedavide nüks tedavinin ortalama 37,1 ±11,6 'ıncı gününde medyan 4,0 mg (2,0-12,0) steroid dozunda görülmüştür. Steroid ve NSAI başlanan hastaların karşılaştırılmasında TSH, sT4, sT3, CRP, sedim, lenfosit sayısı ve muayenede hassasiyet bakımından farklılık bulunmuştur (sırasıyla p=0,007; 0,003; 0,002; <0,001; 0,004; 0,046; 0,005). Başarılı tedavide steroid alan grupta (n=35) nüks eden 13 ve etmeyen 22 hastanın karşılaştırılmasında sedim, Tg, total tiroid bezi volümü ve ilk başarılı tedavi süresi bakımından farklılık bulunmuştur (sırasıyla p=0,012; 0,047; 0,049; <0,001). SONUÇ: SAT tedavi seçiminde hastalık ciddiyetini ağrı ile belirlediğimizde TSH, sT4, sT3, CRP, sedim, lenfosit sayısı ve muayenede hassasiyet açısından NSAI veya steroid başlanan gruplar arasında fark izlenmiştir. NSAI yanıtsızlığı %70 izlenmiştir. Nüksü öngörebilecek parametre olarak tüm hastalarda sedimantasyon hızı ile başarılı tedavide steroid alanlarda buna ek olarak total tiroid hacmi sayılabilir. Semptomatik hastalarda NSAI yerine steroid ile başlanılması ve özellikle nüks riski yüksek hastalarda daha yavaş doz azaltımı düşünülebilir. Spot idrar iyotu tanıda kullanılabilecekken nüksü öngörmede etkisi izlenmemiştir. Anahtar Kelimeler: Subakut Tiroidit, Tedavi, Nüks, Steroid, NSAI, İdrar İyotu