Acil servise intihar amaçlı madde alımı ile gelen hastaların retrospektif olarak incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KORAY CEYLAN
Danışman: MÜGE GÜNALP ENEYLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: İntihar, ülkemiz ve dünya için önemli bir moralite ve morbidite nedenidir. Çalışmamızın amacı; acil servise intihar amaçlı madde alımı ile başvuran hastaların sosyodemografik özelliklerini ve klinik sonuçlarını retrospektif olarak incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda; 1 Ocak 2012 - 31 Aralık 2018 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi Erişkin Acil Servisine intihar amaçlı madde alımı ile başvuran ve dahil edilme kriterlerine uygun 410 olgu retrospektif olarak incelendi. 18 yaş altı olan, intihar amacı olmadan madde/ilaca maruz kalan, daha önce başka bir sağlık kuruluşuna başvuran, tedaviyi reddederek veya izinsiz olarak hastaneyi terk eden ve hastane bilgi işlem sistemi ve/veya hasta dosyalarında eksik verileri olan olgular çalışma dışı bırakıldı. Hastalara ait veriler Ankara Üniversitesi Hastaneleri'nin kullandığı Bilgi İşlem Sistemi, Avicenna yazılımı ve hasta dosyalarından elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programı 20.0 versiyonu ile işlenerek istatistiksel sonuçlara dönüştürülmüştür. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen olgular Acil Servise tüm başvuruların %0,14'ünü oluşturmaktadır. Olguların çoğu kadındı (%74,4) (p=0,008). Cinsiyetten bağımsız yaş ortalaması 28 ± 11,7 olarak saptandı. Olguların en çok Çankaya (%33,7) ve Mamak (%28,3) adresinde ikamet ettiği saptandı. En çok olgu 2013 (%17,1) yılında başvurmuştur. En çok saptanan ay ocak (%10,7), gün ise pazar günüdür (%16,8). Erkek olgularda en çok ocak ve haziran, kadınlarda ise temmuz ayı saptanmıştır (p=0,035). Olguların en sık hastane başvurusu 18:00-00:00 (%39,5) saat aralığında saptanmıştır. Olguların madde alımı sonrası en sık başvurusu 0-2 (%48) saat aralığında saptanmıştır. Hastanemize başvuran olguların çoğunun semptomu yoktu (%54,6). Semptomatik olan olgularda en sık bulantı-kusma (%22,7) saptandı. Olguların çoğunun Glaskow Koma Skalası puanları 15'ti (%88,8). Olguların çoğu tekli madde kullanımı (%53,4) ile intihar girişiminde bulunmuştu. Çoklu madde ile intihar girişiminde bulunanların hastane takip sürelerinin daha uzun olduğu görüldü (p=0,004). En sık kullanılan ilaç grubunun antidepresanlar (%25,4) olduğu saptandı. Karaciğer fonksiyon testleri (AST,ALT), böbrek fonksiyon testleri(BUN,Kreatin) ve kan gazı analizleri çoğu olguda normal sınırlarda tespit edildi. Olguların çoğunda madde alımına eşlik eden alkol alımı olmadığı (%76,8) gözlendi. Çoklu madde kullanımı olan olgularda, madde alımına eşlik eden alkol alımı daha fazla olduğu görüldü (p=0,022). Madde alımına eşlik eden alkol alımı olan olguların en çok 00:00-06:00 saatleri arasında hastaneye başvurdukları görüldü (p=0,000). Olguların çoğunun tanılı psikiyatrik hastalığı olmadığı (%66,6) saptandı. Olguların çoğunun daha önce intihar girişim öyküsü olmadığı (%88,8) görüldü. Tekrarlayıcı intihar girişiminde bulunan olgularda daha çok tanılı psikiyatrik hastalık tespit edildi (p=0,000). Olguların çoğunun 24 saat (%82,7) takip ve tedavi sonrası taburcu edildiği saptandı. Olguların çoğunun Acil Serviste (%89,8) takip ve tedavisinin tamamlandığı görüldü. Tanılı psikiyatrik hastalığı olan olguların daha fazla yoğun bakım servisi yatışı olduğu görüldü (p=0,002). Daha önce intihar girişimi olan olguların daha fazla yoğun bakım servisi yatışı olduğu görüldü (p=0,000). Olguların takip süreleri boyunca 7'sinin (%1,7) mekanik ventilatör, 2'sinin (%0,5) hemodiyaliz ihtiyacı olduğu saptanmıştır. Olgulardan 2'sinin (%0,5) exitus olduğu saptanmıştır. Sonuç: İntihar girişiminde bulunmuş hastaların; takip ve tedavilerinin yanı sıra taburculuk sonrası izlemlerinin dikkatli şekilde yapılması önem arz etmektedir. Ayrıca intihar girişimleri açısından riskli grupların iyi tanınması, önemli bir halk sağlığı problemi olan intiharın etkilerinin azaltılmasında etkili olabilir. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Demografik, Zehirlenme