Özel okullarda öğretmenlerin mesleki gelişimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, YAŞAM BOYU ÖĞRENME VE YETİŞKİN EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDE ÖZKESKİN
Danışman: Ahmet Yıldız
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Özel okul öğretmenlerinin mesleki gelişimlerini hayat boyu öğrenme ve piyasalaşma süreçleri çerçevesinde değerlendiren bu çalışmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak ulusal ve uluslararası belgelerde öğretmenlerin mesleki gelişimine yönelik söylemler analiz edilmiştir. Hem özel okulda çalışan öğretmen ve yöneticilerle hem de öğretmenlere mesleki gelişim hizmeti sunan kişilerle mesleki gelişime yönelik deneyimlerine ilişkin görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelere 10 öğretmen, 5 okul yöneticisi ve 5 eğitim hizmeti sunan kişi dahil edilmiştir. Söylem analizinden ve görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, hayat boyu öğrenme ve eğitim politikaları bağlamında, öğretmenlerin mesleki gelişiminin eğitim reformlarının ve öğrencilerin başarısı için bir gereklilik olduğuna ve öğretmenlerin nitelikli kalmaları için mesleki gelişime sürekli katılmaları gerektiğine yönelik söylemler bulunmaktadır. Ayrıca etkili bir mesleki gelişimin özellikleri arasında kariyer sürecine yönelik, okul temelli ve işbirliğine dayalı modellerin ve mesleki gelişimde akreditasyon ve denetimin önemi ön plana çıkarılmıştır. Özel okul öğretmenlerinin, yöneticilerinin ve mesleki gelişim hizmeti sunan kişilerin söylemlerinden ve deneyimlerinden mesleki gelişim öncelikli olarak özel okulda çalışmak ve nitelikli işgücü ile ilişkilendirilmekte, bunun yanı sıra mesleki gelişimin her okulun kendi bağlamına özgü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin mesleki gelişime katılımlarında dışsal motivasyon açısından okulun yönlendirmesi; iş bulma ve network (çevre) oluşturma amacı ile pazarlama stratejileri ve reklamlar; içsel motivasyon olarak öğretmenin öğrenmeye açık olması, öğrenciye sağlayacağı faydanın verdiği haz ve topluma hizmet öne çıkmaktadır. Öğretmenlerin mesleki gelişim etkinliklerinden memnun kalmalarında ise hap bilgilerin verilmiş olması, paylaşım ve erişim imkanlarının yanı sıra eğlenmelerinin etkili olduğuna ulaşılmıştır. Uluslararası ve ulusal politika belgelerindeki söylemler, özel okullarda çalışan öğretmen, yönetici ve özel okullara eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunan kişilerin mesleki gelişime yönelik söylemleri ve deneyimleri bir arada değerlendirildiğinde, özel okullardaki öğretmenler için mesleki gelişimin hayat boyu öğrenme ve eğitimdeki neoliberal dönüşümlerin etkisiyle bir yetişkin eğitimi pratiğinin ötesinde tanımlandığı ve işlediği sonucuna ulaşılmıştır. Özel okullar içerisinde bulunduğu kar etme sürecindeki yapılanmasını yürütebilmek adına hem mesleki gelişimi bir araç hem de bir amaç olarak kullanmaktadır. Anahtar Sözcükler: Hayat boyu öğrenme, yetişkin eğitimi, öğretmenlerin mesleki gelişimi, neoliberal dönüşüm, piyasalaşma