İskeletsel sınıf ı yapıya sahip bireylerde yüzün vertikal yönde incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ORTODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇİN SELÇUK ŞAHİN
Danışman: DİLEK ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada sagittal yönde yüz iskelet yapısının normal olduğu iskeletsel Sınıf I vakaları, vertikal yönde normodiverjan, hipodiverjan ve hiperdiverjan olarak gruplandırarak birbirleri ile karşılaştırmak ve kraniodentofasial yapılardaki farklılıkları belirlemek hedeflenmiştir. Ayrıca normodiverjan, hipodiverjan ve hiperdiverjan gruplarda ayrı ayrı dental olarak anomalinin mevcut olduğu ve olmadığı alt grupları karşılaştırarak, kompenzasyonların nereden kaynaklandığının araştırılması da amaçlanmıştır.Çalışmaya ANB açıları 0-4° arasında olan 450 (190 erkek, 260 kadın) Sınıf I birey seçilmiştir. Ana gruplar vertikal yönde SN/GoGn açısına göre (1. Grup: Normodiverjan SN/GoGn açısı >27º- <37º, 2. Grup: Hipodiverjan SN/GoGn açısı ? 27º, 3. Grup: Hiperdiverjan SN/GoGn açısı ? 37º), alt gruplar ise overbite miktarına göre gruplandırılmıştır. (overbite miktarı 5 mm ve yukarısında olan bireyler dental derin kapanış, 0 mm den az olan bireyler dental açık kapanış) Bireylere ait tedavi öncesi lateral sefalometrik filmlerde iskelet, yumuşak doku ve dentoalveoler yapılara ait 34 açısal, 38 boyutsal ve 4 oransal olmak üzere 76 parametrenin ölçümü yapılmıştır.çalışmaya dahil edilen bireyler pubertal ve postpubertal iskeletsel gelişim dönemlerindedir. Çalışmaya dahil edilen bireylerin daha önce ortodontik tedavi görmemiş olması, kraniyofasial anomali ve dudak-damak yarığına sahip olmaması şartları aranmıştır.Araştırmada, üçlü gruplar arasında kraniofasial ve dentoalveoler yapılara ait ölçümlerin benzer ya da farklı olup olmadıklarını test etmek amacıyla; normal dağılan değişkenlerde One Way ANOVA Test, normal dağılmayan değişkenlerde ise Bonferroni düzeltmeli Kruskal Wallis H Test uygulanmıştır. Subgruplar arası farklılık incelenirken ise; üçlü gruplar için normal dağılan değişkenlerde One Way ANOVA Test, normal dağılmayan değişkenlerde ise Kruskal Wallis H Test uygulanmıştır. İkili gruplar için normal dağılan değişkenlerde Student- t Test, normal dağılmayan değişkenlerde ise Mann Whitney U Test uygulanmıştır.Ana gruplar kıyaslandığında, hiperdiverjan grupta diğer gruplara göre morfolojik farklılığın daha fazla olduğu, yüz iskeletinin vertikal yön boyutları arttıkça, kafa kaidesi-mandibuler düzlem açısı, palatal düzlem açısı-mandibuler düzlem açısı da artış göstermektedir. Bu açıların artmasıyla overbite değerleri azalmakta, gonial açı değerleri artmakta, ramus mandibula boyutu azalmaktadır. Ön yüz yükseklikleri de bu açılara paralel olarak artma göstermektedir. Vertikal boyutların artmasıyla birlikte, sagittal yönde yüz tipi daha retrognat hale gelmekte, yüzün sagittal yön boyutları azalmaktadır. Yüz iskeletinin vertikal boyutları azaldıkça maksilla ve mandibulanın kafa kaidesine göre daha ileride konumlandığı, sagittal yöndeki boyutların arttığı belirlenmiştir. Hiperdiverjan bireyler, hipodiverjan bireylere göre artmış üst molar, alt ve üst keser dentoalveoler yükseklik değerlerine sahiptir.Alt gruplar kıyaslandığında, hiperdiverjan açık kapanışlı grupta iskeletsel anomalinin şiddetinin daha fazla olduğu görülmektedir. Alt gruplar arasında anomalinin kompanze olduğu ve olmadığı bireyleri kıyasladığımızda, kompenzasyon daha çok dentoalveoler yapılarda, daha az iskelet yapılardadır. Hiperdiverjan açık kapanışlı bireylerde mandibuler düzlem ve kaideler arası açı daha yüksektir. Alt ön yüz yüksekliği artmıştır. Maksillanın anterior rotasyonu ve mandibulanın posterior rotasyonuna bağlı, alt ve üst keser protrüzyonları gözlenmiştir. Keserler arası açı azalmıştır. Posterior ve anterior maksiller ve mandibuler dentoalveoler yükseklikler artış göstermiştir. Fakat anterior dentoalveoler yükseklik artışı açık kapanışı kompanze etmekte yetersiz kalmıştır.Anahtar kelimeler: Hiperdiverjan, Hipodiverjan, İskeletsel Sınıf I, Kompenzasyon, Normodiverjan, Sefalometri, Vertikal yön.