Malatya-Doğanşehir berit metaofiyolitlerindeki yakut oluşumlarının gemolojik ve petrolojik özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA VELİOĞLU
Danışman: YUSUF KAĞAN KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma alanı Malatya ili Doğanşehir ilçesinin güneyinde yer almaktadır. İnceleme alanının temel kayasını Kretase yaşlı metaofiyolit birimleri oluşturmakta ve bunlara Eosen yaşlı Doğanşehir granitoidleri sokulum yapmaktadır. Bu birimlerin üzerine uyumsuz olarak sırasıyla kumtaşı, traverten ve alüvyon gelmektedir. Metaofiyolit çalışma alanının büyük bir kısmını oluşturmakta ve fazlaca süreksizlikler içermektedir. Metaofiyolitler; başlıca harzburjit, dunit, gabro, piroksenit, eklojit ile metabazik ve metaultrabazik kayaçlardan oluşmaktadır. Yakut kristallerinin segregasyonu, başlıca metamorfizmaya uğramış piroksenitlerde ve anortitçe zengin metagabrolarda daha fazla yoğunlaşmaktadır. Metagabro ve piroksenitler, taze mostralar sergiler ve iri kristalin dokuludurlar. Yakut içeren metagabroların renkleri yeşilden koyu yeşilimsi siyaha doğru bir renk aralığı sergilerler. Bu kayaçlarda, el örneğinde yakutun varlığıyla birlikte diyopsit, albit, tremolit ve aktinolit mineralleri gözlenmiştir. Yakut kristalleri, bölgedeki koyu yeşil metagabro ve piroksenitlerin içerisinde pembeden morumsu kırmızıya kadar değişen renklerde olup belirgin bir ikizlenmeye sahiptirler. Mikroskopta yapılan incelemeler sonucunda, yakut kristallerinin yarı özşekilli olduğu ve çoğunlukla piroksen ve tremolit mineralleri ile birlikte yeraldığı görülmektedir. Bu kristallerin mikro konkofal raman spektrometre analizleri, kristallerin korundumdan ibaret olduklarını göstermektedir. EPMA analiz sonuçlarına göre bu korundumların %1.87'e kadar varan Cr2O3 ve %98'e kadar Al2O3 içerdiği belirlenmiştir. Jeoloji, petrografi, raman karakteristik ve EPMA analiz sonuçları; yakut kristallerinin bölgedeki ofiyolitlerdeki anortitçe zengin spinel içeren gabro ve piroksenitlerin metamorfizması sırasında oluşmuş olabileceğini göstermektedir. Al içerikli mineraller ile kromitin metamorfizma altındaki reaksiyonları, bölgede Cr içerikli korundum oluşumlarına neden olabilmektedir.