Transmukozal etkin madde salımı için s-adenozil-l-metiyonin'in (SAMe) hızlı çözünen sublingual filmlerinin tasarımı ve değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇAĞDA GİZEM ÇELİK GÜLMEZ

Danışman: NİLÜFER YÜKSEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Transmukozal Etkin Madde Salımı İçin S-adenozil-L-metiyonin'in (SAMe) Hızlı Çözünen Sublingual Filmlerinin Tasarımı ve Değerlendirilmesi Bu tez çalışmasında endojen bir molekül olan SAMe'nin hızlı çözünen sublingual film dozaj formlarının hazırlanması ve oluşturulan filmlerin gereken kontrol çalışmalarının yapılması hedeflenmiştir. SAMe, S-adenozil, L metiyonin sentetaz enzimi tarafından katalize edilen bir reaksiyonla sentezlenmektedir. Bu reaksiyonda reaksiyona giren maddeler L-metionin ve adenosin trifosfattır. SAMe, tek karbon döngüsü yolu ile L-metionin amino asitinden sentezlenmektedir. DNA ve RNA nükleik asitleri, fosfolipitler, proteinler, epinefrin, melatonin ve kreatinin biyosentezinde rol oynayan metil radikali donörüdür. SAMe, beyinde çeşitli nörotransmitterin sentezine dahil olduğundan dolayı antidepresan özelliklere sahip olduğu varsayılmaktadır. Bazı klinik çalışmalar değişen dozlarda oral veya parenteral yollardan uygulan SAMe'nin depresyon tedavisinde plasebodan daha üstün ve trisiklik antidepresanlarla karşılaştırılabilir seviyede etkili olduğunu göstermiştir. SAMe'nin gastrointestinal (GI) sistemde degradasyona uğraması ve karaciğerde ilk geçiş etkisine uğramasından dolayı verilen dozun yaklaşık %1'i sistemik dolaşıma geçebilmektedir. Etkili bir tedavi için biyoyararlanımı arttırılmalıdır. Bu çalışmada SAMe'nin biyoyararlanımını ve stabilitesini arttırabilmek, gözlemlenen yan etkileri en aza indirilebilmek amacı ile SAMe'nin hızlı çözünen sublingual filmlerinin formülasyonları hazırlanmıştır. Film formülasyonlarında film oluşturucu olarak Pharmacoat C600®, PVA, Polivinil alkol-polietilen glikol graft kopolimer (Kollicoat® Protect ) ve pullulan; plastizer olarak gliserin, PEG400, propilen glikol ve sitrik asit kullanılmıştır. Film hazırlama yöntemi olarak çözücü buharlaştırma yöntemi tercih edilmiştir. Filmlerin kalınlık ve ağırlık tekdüzeliği, dağılma zamanı, katlanma dayanımı, mekanik özellikleri incelenmiştir. Ayrıca filmlerden etkin madde salım profilleri incelenmiş, mukoadezyon çalışmaları ve permeasyon çalışmaları yapılmıştır. Pullulan içeren film formülasyonu, yüzde etkin madde içeriğinin daha yüksek olması, daha hızlı dağılması ve etkin madde çıkışının daha hızlı olması nedeniyle optimum formülasyon olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak SAMe'nin sublingual film formunda hazırlanmasının biyoyararlanımı arttırabileceği, aynı zamanda uygulama kolaylığı sağlayacağı için hasta uyuncunu geliştirebileceği ön görülmektedir. Yapılan kontrol testlerinin sonucunda seçilen formülasyonun, daha detaylı çalışmalara tabi tutularak fonksiyonlarının geliştirilmesi mümkündür.