Koç spermasının farklı antioksidanlar içeren sulandırıcılarla kısa süreli (+5 C)saklanması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, DÖLERME VE SUNİ TOHUMLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAVAŞ YILDIZ
Danışman: ALİ DAŞKIN
Özet:75 ÖZET Koç Spermasının Farklı Antioksidanlar İçeren Sulandırıcılarla Kısa süreli Saklanması Bu çalışmanın amacı, koç spermasının kısa süreli (5°Cde) saklanmasında sulandırıcıya farklı antioksidanlar ilavesiyle spermatozoanın motil kalma süresi ve fertil ömrünü uzatmaktır. Çalışmada 4 baş Akkaraman ırkı koç kullanılmıştır. Spermalar 4 koçun her birinden 10'ar ejekülat olmak üzere haftada iki kez sun'i vagen yöntemiyle alınmıştır. Alman spermalar birleştirildikten sonra, 6 eşit hacme bölünmüş ve spermaların sulandırılmasında ana sulandırıcı olarak '^tris-sitrik asit-glukoz-yumurta şansı sulandırıcısı" kullanılmıştır. Alınan spermalar 6 eşit hacme bölündükten sonra ergothionin, seminal plazma, askorbik asit, süperoksit dismutaz ve bunların kombinasyonunu içeren "tris-sitrik asit-glukoz-yumurta şansı sulandıncısı" ile sulandırılmıştır. Kontrol grubu olarak ise, "tris-sitrik asit-glukoz-yumurta şansı sulandıncısı" tek basma kullanılmış, sulandırmalar 1:5 oranında yapılmıştır. Bu şekilde 6 grupta sulandırılan spermalarda motilite, ölü/canlı spermatozoa oranı, anormal spermatozoa oranı ve spermanın pH değerleri 0. saatten 72. saate kadar 12 saat aralıklarla kaydedilmiştir. Sperma numuneleri çalışma süresi boyunca +5 °C buzdolabında saklanmıştır. Tüm gruplarda 0. ve 12. saatlerde spermatolojik parametreler açısından önemli bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). Motilite değerleri açısından en yüksek oranlar tüm zaman aralıklarında (0. saat hariç) ergothionin ve kombine sulandırma gruplarında elde edilmiştir. Ölü/Canlı spermatozoa oranlan en düşük, 72. saatte ergothionin ve kombine sulandıncı gruplarında elde edilirken (% 31,30 ± 5,51 ve % 31,03 ± 6,79); en yüksek ölü spermatozoa oranı % 40,38 ± 6,17 ile seminal plazma sulandırma grubunda saptanmıştır. En düşük anormal spermatozoa oranlan sulandırmadan sonraki 72. saatte % 25,30 ±6,10 olarak kombine sulandırma grubunda elde edilirken, en yüksek anormal spermatozoa oram ise % 33,95 ± 4,13 olarak seminal plazma grubunda elde edilmiştir. Spermanın pH değerleri en düşük 6,16 ± 0,28 olarak sulandırmadan sonraki 72. saatte kombine sulandırma grubunda elde edilmesine rağmen, değerlendirme yapılan diğer bütün zaman aralıklarında gruplar arasında pH değerleri açısından herhangi bir fark gözlemlenmemiştir (p>0,05).76 Sonuç olarak, koç spermasının kısa süreli saklanmasında sulandırıcıya katılan antioksidanlardan ergothîonin ve araştırmada kullanılan diğer antioksidanlardan oluşturulmuş kombine sperma sulandırıcısının diğer sulandırma gruplarına göre daha başarılı sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler : Koç, Sperma, Sıvı saklama, Serbest oksijen radikalleri, Antioksidan.